Sầu riêng bị sượng: Nguyên nhân và Cách xử lý hiệu quả

Sầu riêng bị sượng là hiện tượng múi chín không đều, có chỗ chín mềm nhưng sẽ có chỗ phần cơm bị cứng, ăn bị sượng, màu sắc không được vàng ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng của trái. Nhiều nhà vườn có số lượng lớn sầu bị sượng cứng sẽ gây mất lòng tin của khách hàng, bán không được giá cao. Để tìm hiểu nguyên nhân tại sao sầu riêng bị sượng và cách khắc phục hiệu quả nhất, bà con hãy cùng AQ tìm hiểu dưới bài viết sau đây nhé.

Tìm hiểu về quả sầu riêng bị sượng là gì?

Sầu riêng bị sượng là tình trạng ảnh hưởng đến chất lượng múi, ăn như khoai sống hoặc sẽ có chỗ bị nhão, không được mềm, thơm đặc trưng của sầu. Nhiều hộ gia đình bị lỗ nặng vì hiện tượng này, nguồn thu nhập bấp bênh, công sức chăm sóc đến lúc thu lại trái ngọt đều đổ sông.

Nguyên nhân nào khiến sầu riêng bị sượng?

Tình trạng sầu riêng bị sượng do nguyên nhân tác động trong quá trình canh tác của bà con, không chỉ một mà rất nhiều yếu tố ảnh hưởng làm cho trái bị sượng:

▶️ Quá trình canh tác sai cách và điều kiện thời tiết xấu đặc biệt khi mưa nhiều trong thời kỳ phát triển múi sầu.

▶️ Sự canh tranh về dinh dưỡng là một trong số những nguyên nhân chủ yếu gây ra tình trạng sượng trái. Quá trình này diễn ra khi giai đoạn đang phát triển phần cơm vẫn ra bông, ra đọt hoặc trên cây có đợt trái tiếp sẽ ảnh hưởng đến việc phân bổ dinh dưỡng.

▶️ Bón phân không ổn định, cung cấp quá nhiều hoặc quá ít gây ra tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng, nhiều trường hợp còn chọn sai loại phân bón đặc biệt chứa gốc Clo gây ảnh hưởng đến cây.

▶️ Do yếu tố từ môi trường, mưa nhiều ảnh hưởng đến chất lượng múi, làm cho phần cơm bị sượng cứng hoặc bị nhão, chín không đều.

▶️ Những cây sầu riêng còn non, tơ rất dễ bị sượng vì chúng còn đang phát triển, đi đọt mạnh nên trong quá trình phát triển múi sẽ xảy ra tình trạng cạnh tranh dinh dưỡng và dẫn đến trái bị sượng.

▶️ Trên cây có quá nhiều trái mà còn toàn trái có kích thích lớn cây không đủ dinh dưỡng cung cấp cũng sẽ xảy ra tình trạng giống như vừa đi đọt vừa tạo múi, hiện tượng bị sượng trái sẽ không thể tránh khỏi.

▶️ Còn một nguyên nhân có thể làm sầu riêng bị sượng đó là trong quá chín, tinh bột trong múi chuyển hóa kém, bà con thu hoạch những trái chưa già còn rất non.

Nhận biết quả sầu riêng bị sượng qua dấu hiệu nào?

Nhận biết sầu riêng bị sượng qua một số dấu hiệu như sau:

Sượng cứng: Loại Monthong sẽ có tỷ lệ bị cao nhất, phần cơm sẽ không chín đều, hơi vàng và phần trắng nhiều hơn, không thơm và không có vị, chỗ không bị sượng vẫn chín bình thường.

Sượng nhão: Loại sầu khổ qua xanh và sữa hạt là hai giống có tỷ lệ sượng nhão cao nhất. Tình trạng này phần cơm sẽ bị mềm và nhão, giai đoạn gần thu hoạch kết hợp với mưa cơm nhão sẽ xuất hiện, nhẹ thì một nhỏ bị nhão, nặng sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ phần cơm.

Cháy múi: Phần múi sẽ có màu nâu đậm hoặc nhẹ như bị cháy xém, tình trạng này xảy ra khi phần cơm của sầu phát triển nhanh nhưng không đủ chất dinh dưỡng, nước hoặc có thể do bón thiếu Bo. Ri 6 sẽ là đối tượng bị cháy múi cao nhất trong tất cả các loại giống khác.

Sầu riêng bị sượng trái gây ra những ảnh hưởng gì?

• Sầu bị sượng ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến chất lượng trái, kinh tế của bà con.
• Do có giá cao nên nếu phát hiện số lượng sầu bị sượng lớn có thể làm mất lòng tin của khách hàng, doanh nghiệp mua sỉ hoặc bán cho các nước trên thế giới.
• Không chỉ chất lượng mà năng suất cây trồng vào vụ mùa sau cũng bị ảnh hưởng nếu như không thay đổi cách chăm sóc sao cho hợp lý.

Phương pháp canh tác để phòng ngừa sầu riêng bị sượng trái

Để trả lời cho câu hỏi “Sầu bị sượng phải làm sao?”, dưới đây là một số biện pháp chăm sóc cho cây sầu riêng không bị sượng trái, cây khỏe mạnh, phát triển tốt:

✅ Ở giai đoạn mắt cua cần tiến hành dìu đọt để hạn chế cây đi đọt khi trái đang phát triển. Kích thích ra hoa, đậu trái vào đúng đợt, hạn chế sự cạnh tranh dinh dưỡng bằng cách tỉa bỏ bớt bông và trái non, chỉ nên giữ lại những quả có vị trí và đủ sức khỏe để phát triển.

✅ Trong thời gian cây nuôi trái (từ tuần thứ 3 đến tuần thứ 12 sau khi đậu), cần ngăn chặn cây ra đọt non để tránh phân tán dinh dưỡng. Bà con có thể pha 50 – 100g phân MKP (0-52-34) hoặc 150g Nitrat Kali (KNO3) cho bình 10 lít nước. Tiến hành phun đều đặn lên hai mặt lá với tần suất 7 – 10 ngày/lần.

✅ Bón phân hợp lý, bổ sung thêm các trung vi lượng như Bo, Mg, Ca, hạn chế bón quá nhiều đạm, vào giai đoạn vô cơm cần bón thêm kali, không được bón KCL, phân có thành phần Cl sẽ làm cơm bị sượng. Nên ưu tiên các dòng phân NPK chứa Kali dạng Sunfat (K2SO4). Việc cung cấp đủ lượng Kali an toàn, đặc biệt là lúc trái già và chín, sẽ giúp cơm sầu lên màu vàng đẹp và có độ ngọt tối ưu.

✅ Kích thích cây trổ hoa cùng một thời điểm sẽ giải quyết được tình trạng hoa và trái non cạnh tranh dinh dưỡng với trái lớn. Việc này cũng giúp trái chín đều, thuận tiện cho việc thu hoạch dứt điểm một lần. Nếu lứa hoa/trái đầu tiên đã đủ số lượng cây có thể mang, nên chủ động lảy bỏ toàn bộ hoa và trái non của lứa thứ hai.

✅ Chọn loại giống trồng phù hợp với khí hậu và thời tiết tại khu vực mà bà con sống.

✅ Cần xây dựng hệ thống thoát nước, hạ mực nước thủy cấp, đậy mủ, đặc biệt chú ý quan tâm vào giai đoạn gần thu hoạch, giúp hạn chế bị sượng nhão.

✅ Sau khi cây đậu trái, cần duy trì mực nước dưới mương cách mặt liếp khoảng 60 – 80 cm để đất không bị quá ẩm. Rút cạn nước trong mương trước khi hái khoảng 25 – 30 ngày để trái nhanh già và chín. Vào mùa mưa, nên dùng bạt nilon phủ kín mặt liếp để tránh tình trạng sầu riêng bị nhão cơm.

✅ Nếu gặp mưa to trong giai đoạn cắt trái, cần dừng thu hoạch ngay lập tức, tiến hành xả nước trong mương và đợi khoảng 3 – 5 ngày sau mới cắt tiếp.

✅ Thu hoạch những trái đã đủ già, vì chọn những trái non rất dễ bị sượng cơm, không đảm bảo chất lượng.

✅ Nhiều người thắc mắc rằng “Sầu riêng bị sượng có ăn được không?” Sầu riêng bị sượng vẫn có thể ăn được nhưng sẽ rất khó ăn và mùi vị không ngon, biện pháp để xử lý tình trạng này đó là tận dụng để làm những loại bánh, chè,…để tránh gây lãng phí.

Mẹo xử lý sầu riêng bị sượng nhẹ 

Vậy sầu riêng bị sượng có ăn được không? Cơm sầu riêng bị sượng phải làm sao? Thực tế đối với tình trạng sầu bị sượng nhẹ, mọi người có thể thực hiện các giải pháp sau:

Biến tấu thành món ngon

Một trong những cách khắc phục sầu riêng bị sượng đơn giản là chế biến thành các món ăn khác, làm tăng hương vị:

• Sinh tố sầu riêng: Kết hợp sầu riêng với sữa tươi, đá bào và các loại trái cây khác để làm sinh tố. Điều này sẽ giúp cải thiện vị sầu riêng bị sượng thành thức uống thơm ngon.
• Bánh sầu riêng: Sầu riêng bị sượng nước có thể được sử dụng để làm bánh chẳng hạn như bánh sầu riêng nướng hoặc bánh mochi sầu riêng. Việc kết hợp với các nguyên liệu khác giúp món ăn có hương vị cân bằng hơn.
• Kem sầu riêng: Dùng múi sầu để làm kem kết hợp với đường, sữa để tạo nên món tráng miệng thơm ngon.

Ủ sầu riêng với trái cây chín

Đặt sầu riêng chưa chín hoặc bị sượng vào một thùng giấy cạnh với các loại trái cây chín khác như chuối. Các khí ethylene phát sinh từ trái cây chín sẽ giúp sầu riêng nhanh chín hơn và làm giảm bớt độ sượng.

Nướng sầu riêng

Một mẹo khác để cải thiện sầu riêng sượng là nướng nhẹ múi sầu trong lò nướng. Nhiệt độ cao sẽ giúp thịt sầu riêng mềm và dậy mùi thơm cũng như giảm đi cảm giác sượng.

Mẹo chọn mua sầu chín tự nhiên, không ngâm thuốc, không bị sượng

Sau đây AQ sẽ hướng dẫn cách nhận biết sầu riêng chín tự nhiên, không bị sượng, chảy nước hay ép hóa chất qua từng dấu hiện cụ thể để mọi người tránh mua nhầm sầu kém ngon:

Mùi quả chín

• Mùi thơm nồng đặc trưng là quả chín cây tự nhiên.
• Mùi nhẹ, phải ghé sát mới ngửi thấy là quả còn non hoặc bị ngâm hóa chất.
• Mùi nồng mùi rượu, hơi hăng là quả đã quá chín, lên men, ăn sẽ bị gắt, không ngon.

Âm thanh khi gõ

• Một phương pháp đặc biệt trong cách lựa sầu riêng không bị sượng, sầu chín ngon chính là dùng cán dao gõ vào quả.
• Gõ nhẹ nghe tiếng “bịch bịch”: Cơm chắc, múi dày, là sầu riêng ngon.
• Nghe tiếng “coong coong”, vang rỗng: Nhiều hạt, ít cơm, hoặc quả chưa chín kỹ, dễ sượng, không nên chọn.

Nhìn cuống quả sầu riêng

• Cuống tươi: Cuốn quả có màu xanh, còn ẩm là quả vừa rụng, chín tự nhiên. Mọi người có thể nhấn nhẹ vào cuống, nếu thấy còn nhựa ẩm thì quả vẫn tươi mới.
• Cuống khô: Dấu hiệu cuốn teo lại, màu sẫm là quả đã để lâu, có thể bị sượng hoặc đã bị can thiệp hóa chất không nên chọn.
• Quả mất cuống: Khả năng cao đã bị xử lý qua hoặc để lâu ngày mà chưa bán được.

Gai quả sầu riêng

• Gai to, cứng: Phần gai ngắn, thưa là quả chín tự nhiên, cơm dày, hạt lép, ngon béo.
• Gai nhọn, nhỏ: Phần gai mảnh, dày là quả còn non, chưa chín. Dùng tay bóp nhẹ 2 gai gần nhau mà không xẹp xuống là quả xanh, dễ bị sượng.
• Gai tưa đầu, chuyển nâu, có vết nứt dài: Quả bị hỏng hoặc đã quá chín, có thể sượng hoặc bị lên men.

Hình dáng quả

• Chọn quả tròn đều: Cho thấy múi bên trong phát triển đầy đủ, không bị lép hoặc sượng múi.
• Tránh quả móp méo: Hình dáng quả bị lõm sâu một bên thường có múi không đều, ít cơm hoặc nhiều hạt to.

Màu vỏ quả

• Màu xanh rêu hơi ngả vàng: Là sầu riêng chín tự nhiên, đúng độ chín, thơm ngon.
• Màu vàng sậm: Dấu hiệu đã bị nhúng thuốc để ép chín, cho vị nhạt, cơm dễ sượng, không nên chọn.

Vết nứt ở vỏ quả

• Nứt nhẹ ở khe vỏ, không lộ múi: Là quả chín tới nên có thể mua và dễ khui, múi thơm ngon.
• Nứt to, lộ thịt: Quả chín quá, có dịch chảy thường đã bị lên men, chua và dễ nhiễm khuẩn.

Cách nhận biết sầu bị sượng, chưa chín và bị ép thuốc

Gai mềm, vỏ dập nát, cuống khô cứng: Có thể là quả bị héo, hoặc đã dùng thuốc kích chín. Gai sạm màu, vỏ dập nát là dấu hiệu xử lý hóa chất hoặc vận chuyển sai cách.

Vỏ có bột vàng hoặc bột cam: Dấu hiệu của chất kích thích chín còn đọng lại sau khi ngâm. Khi nhấn vào thịt thấy cứng, vàng sậm bất thường, mùi hăng.

Múi màu nhợt, khó tách: Sầu riêng chín ép thường cơm khô, sượng, không ngọt, dễ nát, không dẻo mịn như chín tự nhiên.

Phía trên là bài viết về hiện tượng sầu riêng bị sượng mà nhiều vườn nhà bà con mắc phải để lại nhiều quả nghiêm trọng. Các thông tin trong bài về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách xử lý hiệu quả đều đã trình bày chi tiết. Quý bà con hãy áp dụng các biện pháp phòng chống và chăm sóc cho vườn sầu riêng từ sớm để không bị tình trạng sượng trái gây ảnh hưởng đến chất lượng cũng như kinh tế. Nếu cần thêm các tư vấn, hướng dẫn từ các kỹ sư nông nghiệp thì bà con vui lòng gọi ngay đến tổng đài trực tuyến của Công ty Sinh Học AQ để quá trình canh tác cây sầu riêng được diễn ra thuận lợi, đạt hiệu quả kinh tế vượt trội nhé.