Thời vụ trồng đậu ván ở miền Bắc giúp hoa ra nhiều, quả sai

Thời vụ trồng đậu ván ở miền Bắc là yếu tố then chốt giúp cây sinh trưởng thuận lợi, ra hoa đúng nhịp và hạn chế rủi ro do thời tiết rét hoặc mưa nóng thất thường. Việc xác định đúng thời điểm gieo trồng theo từng vụ trong năm không chỉ giúp tăng tỷ lệ nảy mầm, giảm sâu bệnh mà còn nâng cao năng suất và chất lượng trái khi thu hoạch.

Đây là kinh nghiệm quan trọng mà người trồng cần nắm vững trước khi xuống giống. Trong bài viết này, AQ Bice sẽ hướng dẫn bà con xác định đúng khi nào trồng đậu ván ở miền Bắc để từ đó có được một mùa vụ thuận lợi.

Tìm hiểu về thời vụ trồng đậu ván ở miền Bắc

Thời vụ trồng đậu ván ở miền Bắc không phải lúc nào cũng có thể trồng được, bởi tùy vào thời điểm sẽ có khí hậu khác nhau, sẽ có lúc bà con cần tránh vì thời điểm đó dễ bị sâu bệnh tấn công nếu trồng phải sẽ làm giảm năng suất, ảnh hưởng đến giống sau này. Vậy nên, việc lựa chọn đúng mùa vụ trồng đậu ván ở miền Bắc rất quan trọng, là một phần quyết định đến năng suất, chất lượng đậu của bà con.

Một số đặc điểm về cây đậu ván

Cây đậu ván có tên khoa học là Lablab purpureus, thuộc cây họ Đậu trồng phổ biến ở các nước nhiệt đới, thường trồng chủ yếu để làm thực phẩm, trồng nhiều nhất tại các nước Châu Phi, Indonesia, Ấn Độ. Loại cây này có thể sống được nhiều năm, họ nhà leo giàn, có khả năng chịu hạn tốt.

▶️ Đậu ván có hai loại chính gồm đậu ván tím và đậu ván trắng, cả hai giống đều có hệ rễ phát triển, lan rộng và sâu. Điểm khác biệt là ở màu sắc, đậu ván tím có hoa và quả màu tím, còn đậu ván trắng có hoa và quả đều là màu trắng.

▶️ Hoa đậu ván thường ra rất nhiều, mọc thành chùm ở nách lá; quả phát triển có chiều dài khoảng 5 – 8cm, dạng hình dẹt, rộng từ 1,5 – 2cm, mỗi quả chứa khoảng 3 – 4 hạt. Lá màu xanh đậm, hình bầu dục và có lớp lông mịn trên bề mặt

▶️ Đậu ván thường được dùng quả non để chế biến thành nhiều món như luộc, xào. Hạt già đi có thể dùng để làm nhân bánh, nấu chè, bột dinh dưỡng hoặc làm tương rất tốt cho sức khỏe vì trong đậu có chứa hàm lượng đạm rất cao.

Yếu tố sinh trưởng của cây đậu ván

▶️ Nhiệt độ: Cây đậu ván phát triển tốt trong khoảng nhiệt độ từ 20 – 30°C, mức nhiệt này sẽ giúp cây nảy mầm nhanh, khỏe mạnh và ra hoa ổn định. Nếu nhiệt độ không nằm trong khoảng trên, cây sẽ sinh trưởng yếu và ít ra hoa, nhiệt độ cao còn dễ làm cây rụng hoa, tỷ lệ đậu quả giảm mạnh.

▶️ Ánh sáng: Là cây ưa sáng nên cần được trồng ở nơi nhiều ánh nắng, tốt nhất là mỗi ngày khoảng 6 – 8 giờ nắng. Quang hợp tốt mới giúp cây phát triển thân, lá khỏe mạnh và ra hoa nhiều.

▶️ Đất trồng: Cây đậu ván thích hợp với đất tơi xốp, giàu chất hữu cơ và thoát nước tốt như đất thịt nhẹ hoặc đất pha cát. Độ pH đất phù hợp từ 5,5 – 7,0 sẽ giúp rễ phát triển thuận lợi và hấp thu dinh dưỡng tốt hơn. Đất quá chặt hoặc bị úng nước dễ làm rễ bị thối và cây sinh trưởng kém.

▶️ Nước tưới: Để cây phát triển tốt nhất, cây cần tưới nước đều đặn, giúp duy trì độ ẩm trong đất, đặc biệt giai đoạn cây con phát triển và giai đoạn ra hoa. Thiếu nước sẽ khiến cây còi cọc, dễ rụng bông, tưới nhiều lại khiến đất bị úng, vàng lá và thối rễ.

Thời vụ trồng đậu ván ở miền Bắc thích hợp

Thời vụ trồng đậu ván ở miền Bắc thường bắt đầu từ tháng 3, 4 và kéo dài đến tháng 10, 11. Khoảng thời gian còn lại từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau lại không phù hợp để trồng đậu ván ở miền Bắc do cây không chịu được thời tiết lạnh giá vào mùa này. Hạt giống sẽ khó nảy mầm trong đất lạnh, cây non dễ bị chết nếu gặp sương giá muộn, cây trưởng thành lại bị lụi đi và rụng lá. Để biết chính xác thời vụ trồng ở khu vực miền Bắc, nội dung dưới đây sẽ trình bày chi tiết, cụ thể hơn.

Vụ Xuân – Hè (vụ chính trong năm)

Thời gian gieo khoảng cuối tháng 2 đến tháng 3 dương lịch, nhiệt độ trung bình từ 20 – 30°C. Vụ này là vụ chính là vì thời tiết lúc này thuận lợi, nhiệt độ bắt đầu ấm dần sẽ giúp hạt nhanh nảy mầm, cây sinh trưởng mạnh. Tỷ lệ sống cao, cây leo giàn tốt và cho năng suất ổn định.

Giai đoạn này, bà con thường chú ý cuối vụ vì thường xuất hiện mưa đầu mùa, cần giúp đất thoát nước để tránh khiến hạt bị thối hay cây con bị úng.

Vụ Hè – Thu

Thời gian gieo trồng khoảng từ tháng 5 – 6, nhiệt độ lúc này sẽ cao và nắng mạnh nên cây đậu ván sẽ phát triển thân lá nhanh và leo giàn mạnh. Nhưng bà con cần có chế độ tưới nước phù hợp, vì nắng nóng sẽ khiến cây mau thiếu nước, kết hợp che nắng nhẹ vào giai đoạn đầu. Thời điểm này cũng dễ phát sinh sâu bệnh như: Bọ trĩ, rầy mềm, sâu ăn lá nên cần phòng trừ từ sớm để tránh chúng lây lan mạnh.

Vụ Thu – Đông (Vụ muộn)

Thời gian gieo khoảng từ tháng 8 – 9, phù hợp trồng ở những khu vực ít rét sớm, mục đích là để cây cỏ đủ thời gian sinh trưởng trước khi nhiệt độ giảm thấp. Vụ mùa này thường sẽ ít sâu bệnh hơn nên chăm sóc sẽ đỡ cực và đơn giản hơn. Nhưng nhược điểm là có một số khu vực rét sớm nếu trồng giai đoạn này sẽ dễ bị rụng hoa, tỷ lệ đậu quả thấp và năng suất giảm.

Thời vụ trồng đậu ván ở miền Bắc cần tránh

Thời vụ trồng đậu ván ở miền Bắc không được khuyến khích đó là vụ Đông Xuân, thời gian khoảng từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau. Vì điều kiện thời tiết vào vụ mùa này không thuận lợi cho cây sinh trưởng. Nhiệt độ thường dưới 15°C làm cây phát triển chậm, khả năng nảy mầm kém và thời gian sinh trưởng kéo dài. Ngoài ra, các đợt rét đậm, rét hại và sương muối có thể làm cháy lá, héo dây hoặc khiến cây chết non.

Nếu vẫn muốn trồng vào cuối vụ đông để năng cao giá bán, cần gieo ở nơi kín gió, có che phủ nilon hoặc trồng trong nhà lưới để giữ ấm cho cây. Tuy nhiên, so với các vụ khác trong năm thì hiệu quả trồng vụ Đông – Xuân thường thấp và tốn công chăm sóc hơn.

Hướng dẫn cách gieo trồng và chăm sóc cây đậu ván ở miền Bắc

Sau khi lựa chọn thời vụ trồng đậu ván ở miền Bắc, các bước tiếp theo cần thực hiện đó là ươm trồng và chăm sóc đúng cách để có mùa vụ bội thụ. Chi tiết hướng dẫn được trình bày cụ thể dưới các phần sau đây:

Chuẩn bị và trồng đậu ván đúng cách

✅ Dụng cụ: Các dụng cụ cần thiết để thực hiện quy trình trồng đậu ván bao gồm xẻng hoặc cuốc, bao bì để ươm, bình tưới nước, chậu trồng,…

✅ Hạt giống: Tùy vào sở thích cũng như nhu cầu thị trường mà bà con lựa chọn loại giống phù hợp. Thường sẽ chọn loại đậu ván trắng hơn vì vị của nó ngọt và chế biến nhiều món ngon, đậu ván tím hương vị đậm đà như lại đắng hơn. Nên chọn những hạt giống có nguồn gốc rõ ràng, không nấm mốc, hạt mẩy không lép.

✅ Đất trồng: Nên chọn đất thoát nước tốt, giàu dinh dưỡng, độ pH từ 6,0 – 7,5. Nếu trồng ngoài vườn hoặc ruộng, bà con cần có kế hoạch cải tạo lại đất bằng cách cày xới tơi đất, phun tưới dung dịch gồm Bio Soil + Padave Cha để giúp cấu trúc đất tơi xốp, loại bỏ nấm khuẩn, tuyến trùng còn tồn tại trong đất. Với đất mua sẵn, bà con nên trộn thêm phân chuồng đã ủ hoai mục, phân trùn quế, xơ dừa,… để cung cấp đủ dinh dưỡng cho cây đậu ván phát triển.

✅ Cách ươm trồng: 

Để kích thích cây mau nảy mầm, cần ngâm ủ hạt giống trước. Ngâm hạt vào nước ấm có nhiệt độ khoảng 50°C trong vòng 30 phút, ngâm xong ủ hạt tiếp vào khăn ẩm đến khu nứt nanh mới đem gieo.

Sau đó lên luống trồng, mỗi luống cách nhau khoảng 30cm để đảm bảo không gian sinh trưởng tốt nhất cho cây. Mỗi hốc cần gieo từ 2 – 3 hạt đậu ván, khoảng cách từng hốc ít nhất 25cm, khi đã gieo xong, cần phủ lớp đất mỏng lên trên, không phủ quá dày vì hạt sẽ khó nảy mầm. Phủ thêm rơm rạ và tưới phun nhẹ hằng ngày để tạo độ ẩm.

Chăm sóc sau trồng cây đậu ván

✅ Tưới nước: Cây đậu ván cần được cung cấp nước thường xuyên để duy trì độ ẩm cho đất. Nên tưới khi thấy đất bắt đầu khô, tránh tưới quá nhiều khiến đất bị úng nước làm ảnh hưởng đến bộ rễ. Khi tưới nên tập trung vào phần gốc để nước thấm xuống rễ, hạn chế tưới trực tiếp lên hoa và lá vì dễ tạo điều kiện cho nấm bệnh phát sinh.

✅ Bón phân: Bổ sung dinh dưỡng bằng các loại phân hữu cơ như phân chuồng hoai mục hoặc phân bón sinh học Vi Amen. Có thể bón định kỳ khoảng 15 – 20 ngày một lần nhằm cung cấp đủ chất dinh dưỡng giúp cây phát triển khỏe, ra nhiều hoa và đậu quả tốt.

✅ Nhiệt độ và ánh sáng: Cây cần được trồng ở nơi thoáng, có ít nhất khoảng 6 giờ nắng mỗi ngày để đảm bảo quá trình quang hợp. Nếu trồng ở nơi thiếu ánh sáng hoặc nhiệt độ quá thấp, cây sẽ phát triển chậm và ít ra hoa.

✅ Tỉa lá: Khi bước vào giai đoạn phát triển mạnh, nên thường xuyên loại bỏ những lá già, lá héo hoặc ác nhánh yếu để tập trung dinh dưỡng nuôi những cành khỏe. Tỉa bớt lá, dây leo không cần thiết sẽ giúp vườn thông thoáng, hạn chế sâu bệnh và giúp cây sinh trưởng ổn định hơn.

Trên đây là toàn bộ nội dung về thời vụ trồng đậu ván ở miền Bắc, giúp quý nhà vườn xác định đúng thời điểm trồng để cây sinh trưởng khỏe, ra hoa đúng thời điểm và cho năng suất tốt. Hy vọng với những chia sẻ từ AQ Bio trong bài viết trên sẽ giúp bà con nắm rõ kỹ thuật và lựa chọn thời điểm gieo trồng hiệu quả, mang lại vụ mùa đạt kết quả tốt.