Kỹ thuật làm bông sầu riêng ra đồng loạt, trái đậu sai trĩu

Kỹ thuật làm bông sầu riêng được xem là giai đoạn “nhạy cảm” và quan trọng bậc nhất, quyết định sự thành bại của cả một mùa vụ. Không ít bà con nhà vườn dù chăm sóc cây xanh tốt quanh năm nhưng đến khi vào vụ làm bông lại gặp cảnh cây “trơ lì”, ra đọt thay vì ra hoa, hoặc ra hoa lọt sọt không đều, dẫn đến năng suất kém. Đặc biệt với những vùng có khí hậu khắc nghiệt, việc nắm vững cách làm bông sầu riêng lại càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Để giúp bà con gỡ rối những thắc mắc này, Sinh Học AQ đã tổng hợp lại quy trình cách làm bông sầu riêng chuẩn chỉnh, kết hợp giữa kinh nghiệm truyền thống và các hợp chất sinh học, đảm bảo cây ra hoa khỏe, mắt cua sáng rực.

Tìm hiểu về kỹ thuật làm bông sầu riêng là gì?

Kỹ thuật làm bông sầu riêng (hay còn gọi là xử lý ra hoa) là tập hợp các biện pháp tác động chủ động của nhà vườn vào cây sầu riêng (thông qua dinh dưỡng, nước tưới và chất điều hòa sinh trưởng) nhằm mục đích thay đổi trạng thái sinh lý của cây: chuyển từ giai đoạn sinh trưởng dinh dưỡng (ra lá, phát triển cành) sang giai đoạn sinh trưởng sinh thực (phân hóa mầm hoa và ra hoa).

Hiểu một cách đơn giản nhất theo ngôn ngữ nhà nông đó là: Cây sầu riêng nếu để tự nhiên sẽ ra hoa lọt sọt, phụ thuộc hoàn toàn sức khỏe của cây, điều kiện thời tiết,… Kỹ thuật làm bông chính là cách bà con “ép” cây phải ra hoa theo ý muốn của mình, vào đúng thời điểm và ra hoa đồng loạt cả vườn.

Mục đích chính của kỹ thuật làm bông cây sầu riêng đó là: 

✅ Chủ động mùa vụ: Có thể xử lý ra hoa nghịch vụ (trái vụ) để bán được giá cao hơn gấp nhiều lần so với chính vụ.

✅ Giúp cây ra hoa đồng loạt: Giúp hoa ra đều cùng một lúc, thuận tiện cho việc chăm sóc, thụ phấn, phun thuốc và sau này là thu hoạch tập trung, đỡ tốn nhân công.

Điều kiện quan trọng để áp dụng kỹ thuật làm bông cây sầu riêng thành công

Trước khi bắt tay vào quy trình xử lý ra hoa, bà con cần đảm bảo rằng cây sầu riêng có sức khỏe tốt, đủ sức để sinh trưởng và phát triển. Nếu bà con vội vàng ép cây ra hoa khi cơi đọt chưa già, bộ lá chưa đủ lực thì cây rất dễ bị suy kiệt, dẫn đến rụng bông hoặc nuôi trái kém sau này.

Để kỹ thuật làm bông cho cây sầu riêng đạt hiệu quả tối đa, vườn cây của bà con cần phải đáp ứng được các tiêu chuẩn về độ sung sức. Cụ thể, cây cần phải trải qua ít nhất 2 đến 3 cơi đọt hoàn chỉnh, lá phải chuyển sang màu xanh đậm, dày và bóng (lá đã thành thục). Ngoài ra, bộ rễ phải khỏe, không bị nấm bệnh tấn công. Giai đoạn này, bà con cũng cần dọn dẹp sạch sẽ cỏ rác quanh gốc, tạo độ thông thoáng để đất nhanh khô ráo khi bước vào giai đoạn xiết nước.

Hướng dẫn kỹ thuật làm bông sầu riêng và nuôi trái chi tiết từng giai đoạn

Sau khi cây đã đủ điều kiện sức khỏe (bộ lá từ 3-4 cơi hoàn chỉnh, xanh dày), chúng ta sẽ bắt đầu can thiệp bằng các biện pháp kỹ thuật để chuyển đổi trạng thái của cây từ sinh trưởng (ra lá) sang sinh sản (ra hoa). Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa việc cắt nước và đi phân thuốc đúng thời điểm. Dưới đây là hướng dẫn kỹ thuật làm bông sầu riêng chi tiết từng bước mà bà con cần tuân thủ nghiêm ngặt.

Giai đoạn 1: Chuẩn bị trước khi làm bông (Phục hồi và tạo lực)

▶️ Trước khi làm bông thì cây sầu riêng cần phải được chăm sóc tốt cơi đọt cuối để làm bông khỏe mạnh. Bà con cần tiến hành tưới Bio Soil + phân NPK 20-20-10 pha tưới gốc kết hợp với việc quản lý sâu rầy trên cây (bà con có thể sử dụng sản phẩm Mebe Pa).

▶️ Khi thấy cây sầu riêng đâm chồi đuôi tôm thì tiến hành kéo đọt bằng bộ đôi sản phẩm 1 chai Vi AMEN + 1 gói Mebe Pa cho phuy 200 lít.

▶️ Sau 7-10 ngày tiến hành rải phân gốc các dòng NPK như: 30-10-10, DAP, 20-20-10, 20-10-10. Đều đặn 7-10 ngày 1 lần kết hợp quản lý sâu rầy bằng sản phẩm Mebe Pa.

▶️ Khi cây sầu riêng có bộ lá hoàn chỉnh xanh tốt dày, đủ lá (3-4 cơi đọt) thì bà con cần bắt đầu chuẩn bị làm bông. Bước đầu tiến hành cắt cỏ trong vườn và dọn dẹp sạch quanh gốc dưới tán cây để cho đất khô thoáng.

▶️ Bà con cần nạo vét ao và sửa lại hệ thống thoát nước để lượng nước được thoát nhanh hơn, tránh bị đọng lại trên vườn. Tiến hành tưới thuốc phòng ngừa nấm bệnh Phy FusaCo cho cây, bà con cần pha thuốc với 400L nước phun đều quanh tán cây.

Giai đoạn 2: Lên lân, siết nước và tạo mầm hoa

▶️ Cần điều chỉnh cơi đọt cuối cùng ra đồng loạt, trên cây ít nhất 3 cơi lá. Cơi đọt cuối cùng mở được 3 lá trở lên.

▶️ Tưới nước ước quanh mô trước 1 ngày lên lân. Sử dụng phân Lân bón bón gốc 3 – 6 kg/cây sầu riêng tùy độ tuổi cây. (Tùy vào loại cây trồng và độ tuổi của cây sử dụng khối lượng phân Lân thích hợp để bón cho cây). Bón Lân (Văn Điển, Long Thành, Lân 86) hoặc DAP với liều lượng 3 – 6kg/cây (với cây 4 năm tuổi thường dùng 3 – 3,5kg). Tưới nước liên tục vài ngày cho phân tan và ngấm sâu. Cần tưới nước liên tục cho tan phân và thấm hết đến khi lên thuốc lần đầu.

▶️ Giai đoạn này nên phun ngừa sâu rầy, nấm bệnh 2 gói Mebe Pa + 1 chai Phy FusaCo pha 400L phun cho cây. Sâu rầy nên phun lặp lại sau 7-10 ngày.

▶️ Sau khi phân tan hết, tiến hành ngưng tưới nước hoàn toàn từ 3 – 4 tuần. Rút nước dưới mương cách mặt liếp 70 – 80cm. Nếu làm trái vụ mùa mưa, bắt buộc bà con phải đậy bạt nilon che gốc.

▶️ Phun qua lá NPK 10-60-10 (0,5 – 1kg/200 lít nước) kết hợp phun xịt thuốc chặn đọt già lá. Sau khi siết nước 15 – 20 ngày (thời điểm cây phá miên trạng), phun Bloom (1 – 2 chai/phuy) kết hợp KNO3 và Amino để đánh thức mầm hoa.

Giai đoạn 3: Phân hóa mầm hoa và kéo bông (Kéo dài khoảng 60 ngày)

▶️ Điều chỉnh dinh dưỡng gốc, quan sát bộ lá để châm phân, nếu lá mỏng, nhạt màu (thiếu lân), cần bổ sung NPK/Kali cao/Lân. Nếu lá dày, xanh đậm (đủ lân), bón thêm NPK 15-5-27 (100 – 200g/cây).

▶️ Khi mắt cua bắt đầu nhú, bà con tiến hành tưới nhấp nước lại nhẹ nhàng để tăng độ ẩm nuôi bông, giúp mắt cua sáng và không bị “nín”.

▶️ Để dưỡng bông, sáng mắt cua thì bà con phun luân phiên bộ đôi Bloom + MKP 0-52-34 (0.5kg/phuy) + Tribe Vacci Gold để giúp sáng mắt cua và diệt nấm bệnh. Nếu hoa ra quá nhiều, cần tỉa bớt để dồn lực nuôi những cành hoa đẹp nhất. Giai đoạn này tiếp tục phun Mebe Pa giữ sạch rầy rệp.

▶️ Khi mắt cua ra đạt 30-40%, tưới nước tăng lên 50% so với bình thường. Dưới gốc tưới NPK 20-10-10 + Bio Soil. Trên lá phun Vi AMEN + Bloom kết hợp Kfruit. Nếu gặp mưa, phải phun rửa mắt cua bằng Phy FusaCo. Trước khi hoa nở, phun thêm Mfruit + Nutri rồi ngưng toàn bộ để cây thụ phấn.

Giai đoạn 4: Quá trình Xổ nhụy (Cực kỳ nhạy cảm)

▶️ Hạn chế độ ẩm quá cao gây nấm, nhưng vẫn phải duy trì tưới sương nhẹ giữ ẩm, nếu đất quá khô rạn nứt sẽ làm rụng lóng hoa.

▶️ Tuyệt đối không sử dụng các sản phẩm kích rễ ở gốc và không phun các loại thuốc hóa học nóng gây kích ứng rụng hoa. Trên lá chỉ phun sương nhẹ Kfruit để hỗ trợ đậu trái, dai cuống.

Giai đoạn 5: Đậu trái non và quy trình nuôi trái lớn (Từ 1 đến 65 ngày)

Giai đoạn này quyết định trực tiếp đến năng suất, form trái và chất lượng cơm sầu riêng.

▶️ Lúc mới đậu trái non: Chưa cần bón phân NPK ngay. Nếu thấy cây suy, chỉ tưới nhẹ vi sinh Vi AMEN hoặc Bio Soil. Trên lá phun Kfruit + Phy FusaCo, kết hợp Canxi Bo, Amino rong biển, Combi để chống rụng trái non.

▶️ Trái được 20 – 25 ngày: Rải gốc NPK 15-15-15+TE hoặc 16-16-16+TE (300 – 400g/cây). Trên lá phun 2 cử Mfruit + Phy FusaCo + Mebe Pa. Giai đoạn này cực kỳ chú ý quan sát đỉnh đọt, nếu thấy “sưng hạt gạo” phải có biện pháp chặn/dìu đọt ngay để tránh cạnh tranh dinh dưỡng làm rụng trái.

▶️ Trái được 40 – 45 ngày: Bắt đầu tỉa trái, chừa lại những quả tròn đều. Tăng lượng NPK ở gốc lên 400 – 500g/cây và bổ sung Kali Sunphat. Lưu ý: Nếu trái bị móp, giựt hộc, bổ sung ngay NPK 12-11-18+TE để đẩy hộc phình ra. Trên lá tiếp tục duy trì Mfruit, Phy FusaCo, Mebe Pa.

▶️ Trái được 60 – 65 ngày: Để tăng chất lượng cơm, bón NPK 20-10-10+TE hoặc 30-10-10+TE (500 – 700g/cây) kết hợp Kali Sunphat và Vi AMEN/Bio Soil để rễ hấp thu mạnh. Bón NPK 12-11-18+TE (600g/cây, chia làm 2 lần cách nhau 10 ngày). Trên lá bổ sung thêm MgSO4 (0,3%) để gai sầu riêng xanh, cứng và cơm vàng rực rỡ.

Lưu ý về kỹ thuật làm bông sầu riêng ở khu vực Tây Nguyên

Mỗi vùng miền sẽ có đặc thù khí hậu khác nhau và Tây Nguyên với đặc điểm gió nhiều, biên độ nhiệt ngày đêm chênh lệch lớn là một thách thức không nhỏ. Do đó, kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên cần có những điều chỉnh linh hoạt so với miền Tây sông nước.

Khác với miền Tây chủ yếu xử lý nghịch vụ bằng cách đậy bạt tránh mưa, ở Tây Nguyên bà con thường làm bông thuận vụ vào mùa khô (khoảng tháng 12 – tháng 1 dương lịch). Tuy nhiên, cái khó ở đây là gió rất mạnh và độ ẩm không khí thấp, làm cây dễ bị mất nước quá mức dẫn đến rụng lá.

• Chắn gió: Khi áp dụng kỹ thuật làm bông cây sầu riêng tại đây, bà con cần chú ý thiết kế hàng cây chắn gió bao quanh vườn để giảm bớt sự bốc hơi nước và gãy cành.
• Giữ ẩm hợp lý: Dù là xiết nước, nhưng nếu thấy cây có dấu hiệu xào lá (héo rũ) quá mức vào buổi trưa, bà con cần tưới nhẹ sương sương để cây không bị “sốc” nhiệt, tránh tình trạng rụng lá hàng loạt (rụng lá già thì cây sẽ không nuôi nổi hoa).
• Thời điểm đậy bạt: Nếu làm nghịch vụ gặp mưa trái mùa, việc phủ bạt vẫn cần thiết nhưng phải chú ý thoát nước tốt để tránh úng cục bộ.

Những sai lầm thường gặp khi thực hiện kỹ thuật làm bông sầu riêng

Trong quá trình hỗ trợ kỹ thuật cho nhiều nhà vườn, chúng tôi nhận thấy có những sai lầm nhỏ nhưng lại gây hậu quả lớn, khiến kỹ thuật làm bông sầu riêng bị thất bại.

Thứ nhất là tâm lý nóng vội tưới nước sớm. Nhiều bà con khi thấy mắt cua vừa mới nhú (còn mờ, chưa sáng hẳn) đã vội vàng tưới nước đậm lại ngay. Điều này khiến cây bị sốc nước, mắt cua đang ra sẽ bị đen lại và thụt vào trong (nín bông), hoặc chuyển thành chồi lá (bông lá). Bà con nhớ kỹ: “Thấy mắt cua sáng rực, dài khoảng 2-3cm mới bắt đầu tưới nhử nhẹ nhàng”.

Thứ hai là lạm dụng Paclobutrazol. Đây là chất ức chế sinh trưởng giúp ra hoa cực mạnh, nhưng nó là “con dao hai lưỡi”. Nếu dùng quá liều hoặc dùng liên tục nhiều năm mà không có biện pháp giải độc cho đất, cây sẽ bị suy kiệt, bộ rễ bị bó cứng không phát triển được, dẫn đến cây chết dần chết mòn sau vài vụ thu hoạch. Hãy sử dụng Paclobutrazol một cách có kiểm soát và nhớ dùng các chế phẩm giải độc đất sau khi thu hoạch.

Khép lại bài viết, Sinh Học AQ hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bà con nắm vững kỹ thuật làm bông sầu riêng để có một mùa vụ mùa đạt năng suất cao, ra hoa đồng loạt, trái đậu sai trĩu. Mời quý nhà vườn hãy theo dõi trang web của Trung Tâm Sản Phẩm Sinh Học AQ để biết thêm những thông tin, kinh nghiệm canh tác nông nghiệp mới nhất và các giải pháp bảo vệ vườn trồng hiệu quả, an toàn dài lâu. Chúc bà con áp dụng thành công kỹ thuật làm bông sầu riêng cho vườn cây nhà mình nhé.