Kỹ thuật xử lý ra hoa sầu riêng nghịch vụ: Hốt bạc trái mùa

Kỹ thuật xử lý ra hoa sầu riêng nghịch vụ là chìa khóa vàng giúp nhà vườn làm chủ thời điểm thu hoạch, bán được sầu riêng với giá cao hơn, mang lại lợi nhuận vượt trội. Việc xử lý sầu riêng ra hoa trái vụ đòi hỏi sự tỉ mỉ, hiểu rõ đặc tính cây trồng và điều kiện khí hậu, bởi lẽ đây là loại cây ăn trái chỉ ra hoa tự nhiên theo mùa. Tuy nhiên, với những tiến bộ trong kỹ thuật xử lý sầu riêng ra bông nghịch mùa hiện nay, bà con hoàn toàn có thể chủ động kích thích cây ra hoa theo ý muốn.

Để thành công, chúng ta cần nắm vững các bước chuẩn bị từ lúc xiết nước, bón phân đến việc sử dụng các chất điều hòa sinh trưởng một cách hợp lý. Hãy cùng Sinh Học AQ khám phá quy trình chi tiết và những mẹo vặt độc đáo trong kỹ thuật xử lý ra hoa nghịch vụ cho cây sầu riêng qua bài viết dưới đây nhé.

Tìm hiểu về kỹ thuật xử lý ra hoa sầu riêng nghịch vụ là gì?

Kỹ thuật xử lý ra hoa sầu riêng nghịch vụ là tổng hợp tất cả các biện pháp kỹ thuật mà con người chủ động can thiệp vào cây sầu riêng, nhằm “ép” cây ra hoa và cho trái vào thời điểm trái ngược với mùa vụ tự nhiên của nó.

• Chính vụ (hay mùa thuận): Cây sầu riêng trong tự nhiên thường ra hoa dựa vào thời tiết. Ví dụ, ở miền Tây, cây thường ra hoa sau một đợt khô hạn (mùa nắng) kéo dài. Khi mùa mưa đến, cây sẽ hút nước và bung hoa. Mùa này gọi là mùa thuận, nhà vườn thì ai cũng làm, cây sầu riêng nào cũng ra hoa.
• Nghịch vụ (hay trái vụ): Đây là lúc bà con can thiệp để cây ra hoa vào thời điểm mình muốn, thường là vào mùa mưa (thời tiết không thuận lợi cho việc ra hoa tự nhiên).

Mục tiêu chính của kỹ thuật xử lý ra hoa sầu riêng nghịch vụ là gì?

Mục đích chính của việc xử lý ra hoa nghịch vụ sầu riêng đó chính là hiệu quả kinh tế. Khi làm “chính vụ”, thì nhà vườn nào cùng có sầu riêng, vườn nào cũng thu hoạch. Kết quả là bà con hay gặp phải điệp khúc “trúng mùa – rớt giá”, thương lái ép giá nhà vườn.

Ngược lại thì khi làm “nghịch vụ” thành công thì bà con sẽ bán được sầu riêng vào thời điểm thị trường “khan” hàng, giá bán có thể cao gấp rưỡi, gấp đôi, thậm chí gấp ba lần so với chính vụ, đây được xem là chìa khóa để làm giàu từ cây sầu riêng.

Vậy nguyên lý cốt lõi của kỹ thuật này chính là: Chúng ta sẽ đánh lừa cây sầu riêng, nhà vườn sẽ tạo ra một môi trường “khô hạn giả” ngay giữa mùa mưa để cây “hiểu nhầm” rằng đang là mùa nắng, hết mùa sinh trưởng (ra lá) và chuyển sang giai đoạn sinh sản (ra hoa).

Điều kiện để thực hiện kỹ thuật xử lý ra hoa sầu riêng nghịch vụ

Để kỹ thuật xử lý ra hoa sầu riêng nghịch vụ đạt hiệu quả, bà con cần đảm bảo một số điều kiện cơ bản như sau:

• Nên lựa chọn những giống sầu riêng dễ thích ứng với kỹ thuật xử lý như giống Ri6, Monthong hay Dona, vì đây là những giống đã được nhiều nhà vườn áp dụng thành công.
• Cây phải đủ độ tuổi trên 7 năm, đã có bộ rễ và tán cây phát triển ổn định, không bị sâu bệnh mới có thể thực hiện được quy trình xử lý.
• Bà con cần biết cách tạo điều kiện khô hạn phù hợp, vì để kích thích cây phân hóa mầm hoa cây cần trải qua giai đoạn khô hạn giả định.
• Đảm bảo đất trồng phải đạt chuẩn các tiêu chí sau: Tơi xốp, đủ dinh dưỡng, giàu hữu cơ, thoát nước tốt, để vừa giúp bộ rễ khỏe mạnh hơn, vừa hạn chế tình trạng thối rễ khi tưới nước trở lại.

Cơ chế hình thành mầm hoa ở sầu riêng

Mầm hoa ở sầu riêng được hình thành dựa trên sự thay đổi sinh lý bên trong cây kết hợp với tác động của môi trường bên ngoài. Trong điều kiện sinh trưởng thuận lợi, cây thường ưu tiên phát triển cành lá và sinh khối.

Khi gặp giai đoạn khô hạn giả định hoặc thiếu nước trong một khoảng thời gian, quá trình sinh trưởng sinh dưỡng (ra lá, ra chồi) bị kìm hãm, từ đó cây chuyển sang trạng thái “stress sinh lý”. Chính trạng thái này kích thích các mô phân sinh chuyển từ hình thành lá sang hình thành mầm hoa.

Chăm sóc vườn trước khi tiến hành kỹ thuật xử lý ra hoa sầu riêng nghịch vụ

Trước khi tiến hành kỹ thuật xử lý ra hoa sầu riêng, bà con cần chăm sóc vườn kỹ lưỡng thông qua hai hành động: tỉa cành và kích thích ra đọt.

Tỉa cành và vệ sinh vườn trồng 

▶️ Tỉa cành là hành động vô cùng cần thiết cho cây sau mỗi đợt thu hoạch trái. Khi loại bỏ những cành thừa, cây có thể tập trung dinh dưỡng cho cành chính và thân cây, chuẩn bị cho mùa vụ tới. Bà con nên chú ý cắt bỏ những cành khô, cành bị sâu bệnh, cành mọc vượt, cành nhỏ mọc trong tán không có khả năng mang trái.

▶️ Tỉa cành giúp vườn thông thoáng, có nhiều khoảng trống, ánh sáng được phân bổ đều đến tất cả các cây. Ngoài ra, việc tỉa cành cũng giúp hạn chế sự phát triển và sinh sôi của các loài sâu bệnh, nấm hại.

Xử lý đất trồng và kích rễ

▶️ Bà con tiến hành Rải vôi (vôi bột đá) quanh tán để khử phèn, diệt nấm khuẩn trong đất và nâng độ pH, bà con nên làm việc này trước khi bón phân.

▶️ Sử dụng các loại phân bón hữu cơ hay các loại phân chuồng đã ủ hoai mục hoặc các loại phân hữu cơ vi sinh để đất được tơi xốp hơn, hệ vi sinh vật phát triển, giúp bộ rễ cây phát triển khỏe mạnh và hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn.

▶️ Sau khi bón phân hữu cơ khoảng 7-10 ngày, bà con nên tưới thêm các sản phẩm kích rễ Vi HAF để bộ rễ non được phát triển tốt, hút nhiều dưỡng chất.

Nuôi cơi đọt

Đây là bước quan trọng nhất để cây sầu riêng có sức khỏe tốt để nuôi bông, nuôi trái sau này. Nếu bộ cơi yếu thì trái sầu riêng ra sẽ không đạt chuẩn chất lượng:

▶️ Khi rễ đã ra, bà con bón NPK có hàm lượng Đạm (N) và Lân (P) cao (ví dụ công thức 20-20-15 hoặc 30-10-10) để thúc đẩy cây “phóng” đọt non, ra lá đồng loạt.

▶️ Đọt non chính là thức ăn ưa thích của rầy và sâu ăn lá, bà con cần thường xuyên quan sát và phun thuốc để giữ cho cơi đọt được nguyên vẹn và khỏe mạnh.

▶️ Nhà vườn cần phải đợi cây ra ít nhất 2 cơi đọt, khi cơi đọt cuối cùng (cơi thứ 2) chuyển từ màu xanh nõn chuối sang “lá lụa” (xanh đậm, phiến lá dày, cứng cáp) và già hoàn toàn.

🚨 Chú ý: Ngay khi bộ lá cuối cùng này vừa già, sung sức nhất, đó chính là THỜI ĐIỂM VÀNG để bà con bắt đầu bước vào quy trình xử lý ra hoa nghịch vụ

Phòng trừ sâu bệnh

Cây sầu riêng thường hại bị nấm Phytophthora, rệp sáp hay bọ trĩ tấn công. Vì vậy, cần vệ sinh vườn sạch sẽ, cắt bỏ cành sâu bệnh, phun thuốc sinh học hoặc hóa học hợp lý để khống chế dịch hại. Đặc biệt chú ý nấm thối rễ và xì mủ thân, vì nếu không xử lý triệt để, cây sẽ dễ chết khi gặp khô hạn nhân tạo.

Che mưa, thoát nước

Ở những vùng mưa nhiều, bà con nên chủ động làm mương thoát nước quanh vườn, đồng thời có thể phủ bạt nilon lên gốc hoặc mái che tạm để hạn chế mưa trực tiếp. Bởi nếu đất bị ẩm ướt liên tục, việc cắt nước sau này sẽ không còn hiệu quả, mầm hoa khó phân hóa.

Hướng dẫn kỹ thuật xử lý ra hoa sầu riêng nghịch vụ chi tiết từng bước

Như chúng tôi đã đề cập bên trên thì kỹ thuật xử lý ra hoa sầu riêng là quá trình làm giảm sự sinh trưởng của cây để cây bắt đầu chuyển sang giai đoạn sinh sản và ra hoa. Để quá trình này được diễn ra thuận lợi, đạt hiệu quả cao thì bà con cần áp dụng đồng bộ các kỹ thuật và quy trình xử lý sầu riêng ra hoa trái vụ thay vì chỉ chú ý đến một kỹ thuật riêng lẻ.

Để quy trình xử lý ra hoa sầu riêng được diễn ra hiệu quả, bà con tham khảo quy trình dưới đây:

Tạo khô hạn để kích hoa ra đồng loạt

Bà con cần rút cạn nước trong mương, xiết nước cho đất khô kiệt. Sau đó, dùng bạt nilon phủ kín mặt liếp và xung quanh gốc để ngăn mưa thấm vào vùng rễ. Bà con có thế áp dụng 2 cách phủ bạt phổ biến đó là: 

➡️ Phủ trên mặt liếp: Bà con trải bạt phẳng trên mặt liếp, cách phủ này đỡ tốn công và chi phí hơn.

➡️ Phủ kiểu mái nhà: Bà con dựng sườn và che bạt như một mái nhà. Cách này tuy tốn kém hơn nhưng hiệu quả rất cao, không chỉ cản mưa mà còn giúp đất bốc hơi ẩm nhanh hơn, giúp cây nhanh “sốc” và ra hoa đồng đều hơn.

Can thiệp bằng thuốc để tạo mầm cho cây

➡️ Sau khi đã tạo khô hạn, thì đây là giai đoạn “then chốt” để quyết định cây có ra hoa hay không. Trước đây, nhiều nhà vườn thường dùng biện pháp mạnh bằng cách can thiệp hóa chất để ép cây ra hoa. Một chất được sử dụng là Paclobutrazol (PBZ), có tác dụng ức chế đọt non rất mạnh, giúp cây chuyển hoàn toàn sang trạng thái ra hoa.

➡️ Tuy nhiên, hiện nay hóa chất Paclobutrazol (PBZ) không nằm trong danh mục được phép sử dụng trên cây ăn trái tại Việt Nam. Thế nên bà con cần hết sức cân nhắc khi sử dụng hóa chất này, bởi có thể làm chai hóa đất trồng hơn 2 năm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của cây và đất trồng về lâu dài.

➡️ Vì lý do an toàn và bền vững, bà con nên ưu tiên các biện pháp an toàn khác, như sử dụng các dòng phân bón tạo mầm chuyên dụng có hàm lượng Lân (P) và Kali (K) siêu cao để hỗ trợ cây phân hóa mầm hoa một cách tự nhiên.

➡️ Sản phẩm sinh học Bloom đến từ nhà AQ Bice, được nghiên cứu và điều chế ra với các thành phần chính như: đạm, lân, kali, axit humic, kẽm, đồng,… giúp tạo mầm hoa, kích thích hoa sầu riêng ra đồng loạt, nuôi dưỡng mầm hoa giúp tăng tỷ lệ đậu trái.

➡️ Việc sử dụng các sản phẩm sinh học như Bloom không chỉ giúp bà con xử lý ra hoa nghịch vụ thành công, mà còn bảo vệ được sức khỏe của đất và cây. Cây không bị suy kiệt, bộ rễ vẫn khỏe mạnh để chuẩn bị cho mùa vụ tiếp theo.

Cắt hộc cho cây sầu riêng

➡️ Đây chính là kỹ thuật được nhiều nhà vườn áp dụng để xử lý ra hoa nghịch vụ cho cây sầu riêng. Kỹ thuật này sẽ cắt rễ xung quanh tán cây để kích thích cây sầu riêng ra hoa.

➡️ Cách thực hiện: Bà con tiến hành đào hộc có kích thước rộng 20 – 30cm, có độ sâu khoảng 30cm, cách gốc khoảng 2,5 – 3,0m.

🚨 Chú ý: Phương pháp này tuy có thể giúp cây sầu riêng ra hoa nghịch vụ nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không hiểu rõ về kỹ thuật này. Cần tránh việc đào cách gốc quá xa từ 4 – 4,5m vì theo như chia sẻ của nhiều nhà vườn không mang lại hiệu quả. Nhiều nhà vườn không lấp hộc lại khi cây đã ra hoa, điều này có thể gây ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây và phát triển của trái.

Chăm sóc mầm hoa (Dưỡng mắt cua)

Sau khoảng thời gian xiết nước và đậy bạt cho cây thì khi bà con thấy cành ra “mắt cua” (mầm hoa) bắt đầu nhú sáng, đều trên các cành thì coi như chúng ta đã thành công được 80%. Tuy nhiên, giai đoạn này mầm hoa còn non nớt và mong manh. Bà con cần có một số phương pháp để chăm dưỡng mầm hoa được khỏe mạnh: 

Dỡ bạt và tưới nước để nhử bông ra 

➡️ Sau thời gian xiết nước và xử lý, khi bà con thấy mầm hoa (mắt cua) nhú đều, sáng rõ thì bắt đầu dỡ bạt và tưới nước trở lại, đây là bước để đánh thức bông nở.

➡️ Bà con lưu ý không tưới đẫm ngay một lần, chúng ta chỉ tưới “nhử” với lượng nước bằng 1/3 bình thường, sau đó tăng dần ở các lần tưới tiếp theo. Việc này sẽ kích thích bông bung ra đồng loạt và khỏe mạnh, tránh tình trạng cây bị sốc nước. Sau 2-3 ngày, mới tăng dần lượng nước lên mức bình thường.

Bổ sung dưỡng chất cho mầm hoa

➡️ Phun dưỡng bông: Lúc này, bà con cần tập trung phun các loại phân bón lá có hàm lượng Canxi (Ca) và Bo (B) cao. Canxi và Bo là “vàng” cho giai đoạn này, giúp cuống hoa dai, mập, tăng sức sống hạt phấn và chuẩn bị cho khả năng đậu trái tốt nhất, chống rụng hiệu quả.

➡️ Phòng nấm bệnh: Mầm hoa non rất dễ bị nấm (thán thư, mốc xám) tấn công, làm bông bị đen, khô và rụng. Bà con nên chủ động phun ngừa bằng các loại thuốc nấm an toàn, sinh học ngay từ giai đoạn này.

Chặn đọt trên cây

Đây là vấn đề “đau đầu” nhất mà hầu hết nhà vườn đều gặp phải khi xử lý sầu riêng ra hoa trái vụ:

➡️ Khi bà con tưới nước trở lại, cây không chỉ nuôi bông mà còn có xu hướng “phóng” đọt non (ra lá mới), đây chính là kẻ thù lớn nhất của bông sầu riêng. Đọt non ra nhiều thì cây sẽ ưu tiên dồn hết dinh dưỡng lên để nuôi đọt non. Khi đó, mầm hoa ở bên dưới sẽ không đủ dưỡng chất, hậu quả là toàn bộ bông sẽ bị ốm yếu, vàng vọt và có nguy cơ rụng hàng loạt.

➡️ Ngay khi phát hiện có sự xuất hiện của các đọt non thì bà con phải sử dụng sản phẩm Siêu Chặn đọt chuyên dụng để phun kỹ vào các đọt non. Việc này sẽ “ép” đọt non phải dừng phát triển lại, già đi, buộc cây phải quay lại tập trung nuôi bông.

Một số lưu ý trong kỹ thuật xử lý ra hoa sầu riêng nghịch vụ

Khi thực hiện kỹ thuật xử lý sầu riêng ra bông nghịch mùa, bà con cần có kinh nghiệm trong việc xử lý mầm hoa tốt. Bên cạnh đó, chọn thời điểm thực hiện hợp lý sẽ quyết định chất lượng của việc này:

• Để tạo mầm hoa tốt, cây nên ở giai đoạn đang hồi phục toàn diện sau thu hoạch, tình trạng cây khỏe mạnh, không có bệnh hại. Nên thực hiện xử lý ra hoa nghịch vụ sầu riêng ở những cây từ 6-7 năm tuổi, tránh thực hiện ở những cây dưới 6 tuổi. Lý do là bởi với những cây đã trưởng thành, cây sẽ đủ sức khỏe, đủ khả năng chống chịu. Cây quá nhỏ tuổi sẽ dễ bị yếu ớt, kiệt sức, kém phát triển.
• Không nên kích thích ra hoa vào thời điểm cây phát triển đọt non. Trong giai đoạn này, cây không đủ khả năng phân bố dinh dưỡng nuôi cả đọt và hoa, vì vậy sẽ làm giảm năng suất và chất lượng.
• Nên sử dụng các loại phân bón hữu cơ thay cho các loại phân bón hóa học.
• Thời gian nên tiến hành xử lý hoa là khi cây bắt đầu bung đọt lần 3 và sau khi bón phân lần thứ 2 từ 30-40 ngày.

Giải cứu vườn sầu riêng khi đang xử lý ra hoa mà gặp sự cố

Thực tế làm vườn không bao giờ giống sách vở, dưới đây là 3 tình huống “đau đầu” nhất mà bà con thường gặp khi xử lý sầu riêng ra hoa trái vụ và cách xử lý:

Phải làm gì khi đang xiết nước mà gặp mưa lớn?

Đây là “cơn ác mộng” của mọi nhà vườn, khi đang gồng mình xiết nước mà trời đổ mưa, công sức coi như đổ sông đổ biển.

Cách xử lý: Ngay sau khi mưa tạnh, bà con phải lập tức bơm cạn nước trong mương. Đồng thời, phun lại ngay các sản phẩm “chặn đọt” và tạo mầm (như NPK, 10-60-10) với liều lượng cao hơn một chút để “hãm” cây lại, không cho cây đi đọt.

Tại sao cây ra hoa lọt chọt, không đồng đều?

Tình trạng cành có bông, cành không, cây ra trước, cây ra sau là rất phổ biến, nguyên nhân thường là:

• Phun thuốc, phun tạo mầm không đều tay (phun sót bên trong tán).
• Độ ẩm đất trong vườn không đều (chỗ cao, chỗ trũng).
• Cây có cơi đọt không đồng đều.

Cách xử lý: Phải chấp nhận “tuốt bỏ” những lứa bông ra lọt chọt, dưỡng cây lại và làm đồng loạt cho đợt sau.

Cây vừa ra bông vừa đi đọt non

Đây là tình huống nguy hiểm nhất, khi bông vừa nhú mà cây lại “phóng” đọt non, hiện tượng “cạnh tranh dinh dưỡng” sẽ xảy ra. Cây sẽ ưu tiên nuôi đọt, và hậu quả là toàn bộ bông sẽ bị vàng, rụng hàng loạt.

Cách xử lý: Bà con sử dụng kết hợp các loại phân bón lá có hàm lượng Lân và Kali thật cao để phun kỹ vào các đọt non để ép chúng “đứng” lại, già đi, nhường dinh dưỡng cho bông.

Tóm lại, kỹ thuật xử lý ra hoa sầu riêng nghịch vụ là một quy trình đòi hỏi nhiều công sức và kinh nghiệm. Hiểu rõ các bước từ tạo khô hạn, phủ bạt đúng cách và đặc biệt là cẩn trọng với các hóa chất sẽ giúp bà con làm chủ được vườn cây của mình một cách an toàn và bền vững. Liên hệ ngay với đội ngũ kỹ sư của Trung Tâm Sản Phẩm Sinh Học AQ để được tư vấn và hỗ trợ ngay các chế phẩm sinh học nhé. Chúc bà con một mùa vụ bội thu, bán được giá cao. Hãy theo dõi trang web của AQ để biết thêm những thông tin và kỹ thuật trồng trọt hữu ích khác nhé!