Các giống lúa chịu mặn được chọn trồng phổ biến hiện nay

Giống lúa chịu mặn đang trở thành giải pháp quan trọng giúp nông dân duy trì sản xuất trong điều kiện xâm nhập mặn ngày càng gia tăng. Lựa chọn đúng giống có khả năng thích nghi với môi trường đất và nước nhiễm mặn không chỉ giúp cây lúa sinh trưởng ổn định, giảm rủi ro mất mùa mà còn góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế cho vùng trồng lúa ven biển và cửa sông. Vậy các giống lúa chịu mặn tốt nhất là giống nào, bà con tham khảo những thông tin được AQ Sinh học đề cập trong bài viết sau đây.

Tìm hiểu về các giống lúa chịu mặn

Giống lúa chịu mặn là những giống lúa có khả năng sinh trưởng, phát triển và cho năng suất tương đối ổn định trong điều kiện đất hoặc nước bị nhiễm mặn, nơi mà các giống lúa thông thường dễ bị cháy lá, chậm phát triển hoặc mất trắng. Nói một cách dễ hiểu hơn, các loại giống này là lúa chuyên trị đất mặn, thích hợp trồng ở vùng ven biển, cửa sông hoặc ở những nơi thường xuyên bị xâm nhập mặn.

Thực trạng xâm nhập mặn tại các vùng trồng lúa tại nước ta

➡️ Xâm nhập mặn đang trở thành vấn đề nghiêm trọng đối với sản xuất lúa, đặc biệt tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long là vựa lúa lớn nhất cả nước. Vào mùa khô, nước mặn từ biển theo các cửa sông xâm nhập sâu vào nội đồng, có nơi xâm nhập 40 – 70km, làm hàng trăm nghìn hecta đất lúa bị ảnh hưởng.

➡️ Không chỉ ĐBSCL, các vùng ven biển và cửa sông miền Trung, Đông Nam Bộ cũng thường xuyên đối mặt với tình trạng đất và nguồn nước tưới bị nhiễm mặn do thủy triều, thiếu nước ngọt và biến đổi khí hậu. Điều này khiến nhiều diện tích lúa phải gieo sạ muộn, giảm vụ hoặc chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Mức độ mặn ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng lúa như thế nào?

Lúa là cây trồng nhạy cảm với mặn, đặc biệt ở giai đoạn mạ và đẻ nhánh. Khi độ mặn trong đất hoặc nước tưới vượt ngưỡng cho phép khoảng trên 2 – 3%, cây lúa sẽ có những biểu hiện ngập mặn như: Lá lúa vàng, cháy chóp; cây sinh trưởng chậm; đẻ nhánh kém; rễ bị ức chế phát triển, giảm khả năng hút nước và dinh dưỡng. Tình trạng này khiến cây quang hợp khó khăn, mức độ mặn cao kéo dài sẽ có thể khiến toàn bộ thửa ruộng đều chết hàng loạt, gây mất trắng.

Vì sao cần trồng giống lúa chịu mặn thay vì chỉ cải tạo đất?

Trong điều kiện xâm nhập mặn ngày càng phức tạp và khó kiểm soát, chỉ cải tạo đất là chưa đủ và khó bền vững. Việc lựa chọn giống lúa chịu mặn là phương pháp mang lại nhiều lợi thế rõ rệt như: Chủ động thích ứng với điều kiện mặn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước ngọt. Giảm chi phí cải tạo đất, rửa mặn và bơm nước ngọt (đây là hình thức vốn rất tốn kém và không phải lúc nào cũng khả thi).

Giống lúa chịu mặn có khả năng sinh trưởng ổn định, ít bị sốc mặn, cho năng suất ổn định ngay cả khi độ mặn dao động. Phù hợp với xu hướng sản xuất lúa thích ứng biến đổi khí hậu, đặc biệt tại các vùng ven biển.

Vậy nên, chọn giống lúa chịu mặn phù hợp kết hợp với các biện pháp canh tác hợp lý sẽ là giải pháp lâu dài, hiệu quả cho sản xuất lúa ở các vùng nhiễm mặn.

Các giống lúa chịu mặn tốt trên thị trường hiện nay

Trước tình hình xâm nhập mặn ngày càng gia tăng, việc chọn các giống lúa chịu mặn phù hợp là giải pháp quan trọng giúp nông dân ổn định năng suất và giảm rủi ro trong sản xuất. Hiện nay, nhiều giống lúa đã được nghiên cứu, chọn lọc với khả năng thích nghi tốt trong điều kiện đất và nước nhiễm mặn, vừa đảm bảo sinh trưởng ổn định, vừa cho chất lượng gạo đáp ứng nhu cầu thị trường bà con có thể tham khảo các giống lúa sau đây.

Giống lúa chịu mặn OM6976

✅ Được nghiên cứu và cho ra mắt vào năm 2011, chủ yếu được trồng ở các tỉnh như: Long An, Kiên Giang, An Giang,… OM6976 là giống lúa ngắn ngày, thời gian sinh trưởng khoảng 95 – 100 ngày. Cây cao trung bình, thân cứng, ít đổ ngã, bông to, hạt chắc, khối lượng 1.000 hạt đạt 25 – 26 g. Năng suất ổn định, có thể đạt 6 – 9 tấn/ha, chất lượng gạo khá, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.

✅ Giống có khả năng chịu mặn 3 – 4‰, chịu phèn tốt, kháng rầy nâu ở mức trung bình, mức nhiễm đạo ôn và bạc lá trung bình. OM6976 có thể trồng nhiều vụ trong năm, phù hợp với các vùng sinh thái tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Giống lúa chịu mặn OM2517

✅ Giống lúa này được công nhận chính thức năm 2004, có thời gian sinh trưởng ngắn khoảng 90 – 95 ngày. Cây cao trung bình 90 – 100cm, thân rạ cứng, đẻ nhánh khá, khối lượng 1.000 hạt đạt 26 – 28g. Năng suất dao động 5 – 8 tấn/ha. Hạt gạo dài, trong, hàm lượng amylose 24 – 25%, phù hợp cho tiêu dùng và chế biến.

✅ Về khả năng chống chịu, giống nhiễm nhẹ rầy nâu và đạo ôn (cấp 3 – 5), bạc lá mức trung bình (cấp 5), có khả năng chịu mặn 3 – 4‰. Giống thích hợp gieo trồng tại các tiểu vùng sinh thái ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Giống lúa chịu mặn OM5629

✅ Giống lúa này được công nhận năm 2011, thời gian sinh trưởng 95 – 100 ngày. Cây cao 100 – 105cm, thân rạ cứng, đẻ nhánh khỏe, khối lượng 1.000 hạt 27 – 28g. Năng suất đạt 6 – 8 tấn/ha. Gạo hạt dài (7,1mm), trong, bạc bụng thấp (cấp 1), hàm lượng amylose 24,5%, chất lượng khá.

✅ Giống OM5629 có khả năng kháng rầy nâu cấp 3, nhiễm nhẹ đạo ôn (cấp 3 – 5), chịu mặn tốt 4 – 6‰ và chịu phèn khá. Phù hợp gieo trồng tại các tiểu vùng sinh thái ĐBSCL, đặc biệt là khu vực đất phèn mặn.

Giống lúa chịu mặn OM8017

✅ Giống lúa OM8017 được công nhận chính thức năm 2014, có thời gian sinh trưởng ngắn khoảng 90 – 95 ngày. Cây cao trung bình 95 – 100cm, thân rạ cứng, đẻ nhánh khỏe, khối lượng 1.000 hạt đạt 26 – 27 g. Năng suất ổn định, có thể đạt 7 – 9 tấn/ha. Gạo có chất lượng tốt, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, hàm lượng amylose khoảng 22%, đồng thời có hàm lượng sắt trong gạo trắng ở mức 6,7 – 6,9mg/kg.

✅ Về khả năng chống chịu, OM8017 kháng nhẹ rầy nâu (cấp 3 – 5) và đạo ôn (cấp 3 – 4), có khả năng chịu mặn 3 – 4‰ và chịu phèn khá. Giống phù hợp gieo trồng tại các tiểu vùng sinh thái thuộc Đồng bằng sông Cửu Long.

Giống lúa chịu mặn OM9921

✅ Giống lúa OM9921 được công nhận sản xuất thử năm 2015, có thời gian sinh trưởng khoảng 100 – 110 ngày. Cây cao 95 – 105cm, dáng hình đẹp, thân rạ cứng, đẻ nhánh khỏe; khối lượng 1.000 hạt đạt 26 – 27g. Năng suất ổn định ở mức 7 – 8 tấn/ha. Gạo không bạc bụng, hạt dài trên 7mm, trắng đục hạt lựu; đặc biệt thơm đậm khi trồng ở vùng nhiễm mặn. Chất lượng gạo tốt, cơm dẻo, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, hàm lượng amylose 17 – 18%.

✅ Về khả năng chống chịu, OM9921 có mức chống chịu trung bình với rầy nâu (cấp 3 – 4), nhiễm nhẹ đạo ôn (cấp 3 – 6), chịu mặn khoảng 4‰ và chịu phèn khá. Giống phù hợp gieo trồng tại các tiểu vùng sinh thái thuộc Đồng bằng sông Cửu Long.

Giống lúa chịu mặn OM8108

✅ Giống lúa được sản xuất thử từ năm 2014, thuộc nhóm ngắn ngày (90 – 95 ngày). Cây cao khoảng 100 – 103cm, thân cứng, đẻ nhánh khá, khối lượng 1.000 hạt 26 – 27g, cho năng suất 6 – 8 tấn/ha. Giống có khả năng chịu mặn 4‰, chịu phèn khá, chống chịu rầy nâu mức trung bình và nhiễm đạo ôn ở mức trung bình, phù hợp gieo trồng tại các tiểu vùng sinh thái ĐBSCL.

Giống lúa chịu mặn OM6677

✅ OM6677 là giống lúa 95 – 100 ngày, cây cao 100 – 105cm, thân cứng, đẻ nhánh khá; khối lượng 1.000 hạt 26 – 2 g, năng suất 5 – 8 tấn/ha. Giống chống chịu rầy nâu trung bình, nhiễm nhẹ đạo ôn và bạc lá, chịu mặn 4 – 6‰, chịu phèn khá, phù hợp canh tác tại các tiểu vùng sinh thái ĐBSCL.

Giống lúa chịu mặn OM10252

✅ Giống OM10252 có thời gian sinh trưởng từ 90 – 95 ngày, đẻ nhánh tốt, cứng cây, bông chùm. Cứ 1000 hạt đạt từ 25 – 26gr, mỗi ha có từ 7 – 9 tấn. Loại giống này có khả năng chịu trung bình với rầy nâu cấp 4 – 5, nhiễm bạc lá cấp 5 và nhiễm đạo ôn cấp 5 – 7, chịu mặn từ 4 – 6‰, chịu phèn khá do mang gene ngập và mặn, thích hợp canh tác ở các vùng sinh thái ĐBSCL.

Giống lúa chịu mặn OM6161

✅ OM6161 là giống lúa được công nhận năm 2010, thời gian sinh trưởng 95 – 100 ngày. Cây cao khoảng 100 cm, bông to dạng chùm, hạt chắc; khối lượng 1.000 hạt 28 – 29g, năng suất 6 – 8 tấn/ha, gạo đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Giống chống chịu rầy nâu trung bình, nhiễm đạo ôn và bạc lá ở mức trung bình, chịu mặn 3 – 4‰, phù hợp canh tác tại ĐBSCL.

Giống lúa chịu mặn OM4900

✅ Giống lúa OM4900 được công nhận chính thức năm 2009, có thời gian sinh trưởng 100 – 105 ngày. Cây cao trung bình 95 – 100cm, thân rạ cứng, khả năng đẻ nhánh khá; khối lượng 1.000 hạt đạt 28 – 29g. Năng suất ổn định ở mức 7 – 8 tấn/ha, chất lượng gạo đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.

✅ Về khả năng chống chịu, OM4900 kháng nhẹ rầy nâu (cấp 3 – 5), nhiễm nhẹ đạo ôn (cấp 5) nhưng mẫn cảm hơn với bệnh bạc lá (cấp 7 – 9). Giống có khả năng chịu mặn ở mức 2 – 3‰, phù hợp gieo trồng tại các tiểu vùng sinh thái thuộc Đồng bằng sông Cửu Long.

Giống lúa chịu mặn OM5451

✅ Có thời gian sinh trưởng khoảng từ 93 – 102 ngày, chiều cao khoảng 100 – 110cm, đẻ nhánh khá, thân rạ cứng. Cứ 1000 hạt sẽ đạt khoảng từ 25 – 26gr, mỗi ha đạt từ 6 – 8 tấn, là loại gạo này đạt tiêu chuẩn của xuất khẩu.

✅ Về khả năng chống chịu, hơi nhiễm rầy nâu ở cấp 5, nhiễm đạo ôn cấp 7, chịu mặn khoảng 2 –  3‰, chịu được phèn ở mức khá, canh tác được ở các tiểu vùng sinh thái ở ĐBSCL.

Trong bối cảnh xâm nhập mặn ngày càng diễn biến phức tạp, việc lựa chọn giống lúa chịu mặn phù hợp kết hợp với kỹ thuật canh tác đúng cách là giải pháp then chốt giúp nông dân ổn định năng suất và giảm rủi ro trong sản xuất. Hy vọng những chia sẻ từ Sinh học AQ trong bài viết trên sẽ giúp bà con có thêm cơ sở để chọn giống, bố trí mùa vụ và canh tác hiệu quả hơn trên đất nhiễm mặn, hướng đến nền sản xuất lúa bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.