Lúa bị thối rễ: Nguyên nhân và Cách xử lý hiệu quả nhất

Lúa bị thối rễ đang là nỗi lo lớn của bà con nông dân, đặc biệt là ở những vùng đất trũng hay những vụ lúa Hè Thu khi rơm rạ chưa kịp phân hủy đã vội gieo sạ. Tình trạng này nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời sẽ khiến cây lúa bị “ngạt thở”, không hút được dinh dưỡng dẫn đến còi cọc, vàng lá và thậm chí chết dần chết mòn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất cuối vụ. Để giúp bà con cứu lấy ruộng lúa của mình, nắm bắt được những kỹ thuật xử lý đất và kích rễ hiệu quả nhất, mời bà con cùng Sinh Học AQ theo dõi những chia sẻ chi tiết và tâm huyết từ các kỹ sư nông nghiệp ngay trong bài viết dưới đây nhé.

Tìm hiểu về trình trạng lúa bị thối rễ

Trong quá trình canh tác lúa, đặc biệt là ở giai đoạn lúa đẻ nhánh, bà con thường bắt gặp hiện tượng ruộng lúa đang xanh tốt bỗng dưng chững lại, không phát triển và lá bắt đầu chuyển sang màu vàng đỏ. Nhiều bà con lầm tưởng là do thiếu phân hoặc bị sâu bệnh tấn công lá, nhưng thực chất “gốc rễ” của vấn đề lại nằm sâu dưới mặt đất. Đó chính là tình trạng rễ lúa bị thối nhũn (hay còn gọi là bệnh vàng lá thối rễ, nghẹt rễ).

Lúa bị thối rễ gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất của ruộng. Tình trạng này xảy ra ở cả ruộng trũng và ruộng đã tháo nước trong điều kiện yếm khí. Chỉ cần sơ suất trong hoạt động canh tác ruộng trước khi gieo trồng, khả năng cao sẽ khó tránh khỏi tình trạng thối nghẹt rễ nêu trên.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng cây lúa bị thối rễ, nghẹt rễ

Tác nhân gây bệnh thối rễ ở cây lúa gồm nhiều chủng nấm như Pythium spp, P.dissotocum, P. spinosum và Fusarium spp. Do điều kiện môi trường, sự tác động của người trồng, vết thương do côn trùng cắn phá tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhiễm và lây lan.

Mặt khác, việc lúa bị vàng lá thối rễ, nghẹt rễ một phần do ngộ độc hữu cơ. Điều này bắt nguồn từ việc vùi gốc rơm rạ để gieo vụ tiếp theo nhằm tăng năng suất ruộng. Kết hợp với ruộng sâu trũng, không cày ải, chất đất kém, chứa nhiều phân hữu cơ càng góp phần gia tăng tình trạng thối rễ cây lúa.

Ở những vùng đất nhiễm phèn, khi gặp mưa đầu mùa rửa trôi phèn từ bờ xuống hoặc phèn từ dưới xì lên, rễ lúa sẽ bị sắt và nhôm trong đất bám chặt, làm rễ quăn queo, có màu vàng cam hoặc đỏ gạch, lâu ngày dẫn đến thối và chết.

Dấu hiệu nhận biết cây lúa bị thối rễ

Ban đầu, những lá già của cây lúa có biểu hiện úa vàng ở ngọn lá. Theo thời gian, lá lúa chuyển màu vàng cam, đẻ nhánh rất ít, sinh trưởng kém. Thậm chí là ngừng sinh trưởng do lúc này bộ rễ chuyển từ nâu sang đen, thối và bốc mùi hôi, rễ hút ra ít ảnh hưởng đến sự sống của cây lúa. Cuối cùng là cây lúa chết do thiếu dinh dưỡng và nước.

Bà con lưu ý, tình trạng lúa bị thối gốc có nguy cơ lây lan nhanh trong điều kiện môi trường thích hợp như trời rét đậm, rét hại.

Cây lúa bị thối rễ gây ra tác hại gì?

• Khi ruộng lúa của bà con bị bệnh thối rễ nặng, khả năng cao sẽ gây thất thoát vụ mùa từ 30 – 80% trên toàn diện tích. Phần bẹ lúa bị mục nát khiến cây dễ ngã đổ.
• Hoạt động trao đổi chất ở cây lúa bị gián đoạn do bộ rễ đã thối khiến chất lượng hạt gạo giảm sút. Cây lúa có nguy cơ chết nếu không được ngăn chặn kịp thời.
• Mặt khác sẽ ảnh hưởng đến vụ trồng sau khiến cây lúa con sinh trưởng kém, bộ rễ ngắn, thân còi cọc, hạt ra ít.

Quy trình kỹ thuật xử lý và khắc phục lúa bị thối rễ

Để khắc phục tình trạng lúa bị thối rễ, nguyên tắc vàng là “Làm sạch môi trường đất trước, kích thích ra rễ sau”. Bà con cần thực hiện tuần tự các bước:

Bước 1: Thay nước rửa ruộng

▶️ Việc đầu tiên và quan trọng nhất là phải loại bỏ bớt khí độc và axit trong đất. Bà con cần tháo cạn nước cũ trong ruộng ra ngoài, để đất nứt chân chim trong khoảng 2-3 ngày. Việc này giúp khí độc trong đất thoát ra ngoài, oxy chui vào đất giúp rễ lúa “dễ thở” hơn.

▶️ Sau đó, bơm nước mới vào ruộng để giúp rửa trôi các chất độc hại bao quanh bộ rễ.

Bước 2: Bón vôi cho ruộng

▶️ Sau khi đã thay nước, bà con cần xử lý đất để trung hòa axit và khử chua.

▶️ Sử dụng vôi bột (khoảng 20-25kg/1000m2) hoặc Lân nung chảy rải đều khắp ruộng. Vôi và Lân có tác dụng nâng độ pH của đất, kết tủa các chất phèn độc hại và làm sạch vùng rễ, tạo điều kiện thuận lợi cho rễ mới phát triển. Đây là bước đệm quan trọng để chặn đứng tình trạng thối rễ lúa lây lan.

Bước 3: Sử dụng thuốc để kích rễ lúa ra nhiều

▶️ Bà con sử dụng các loại phân bón kích rễ chuyên dụng có các thành phần như Humic, Fulvic kết hợp với nấm đối kháng Trichoderma.

▶️ Bà con nên ưu tiên sử dụng các loại thuốc kích rễ cho cây lúa có nguồn gốc từ sinh học để vừa giúp cây hồi phục bộ rễ nhanh chóng, vừa bổ sung hệ vi sinh vật có lợi giúp ức chế nấm bệnh và giải độc phèn trong đất hiệu quả.

Thuốc đặc trị bệnh lúa bị thối rễ, giúp kích rễ ra hiệu quả Vi HAF

Để giải quyết triệt để tình trạng lúa bị vàng lá thối rễ mà không cần lạm dụng thuốc hóa học, chế phẩm sinh học Vi HAF (chuyên lúa) đang là lựa chọn hàng đầu của nhiều bà con nhờ có hiệu quả vượt trội trong việc giải độc trong đất, giúp kích thích rễ lúa ra nhanh. Mời bà con cùng theo dõi những nội dung bên dưới để hiểu rõ hơn về chế phẩm sinh học Vi HAF nhé.

Thành phần của thuốc phòng trừ lúa bị vàng lá thối rễ Vi HAF

✅ Bacillus subtilis: 1×10^5 CFU/g

✅ Rhodopseudomonas spp: 1×104 CFU/g

✅ Chaetomium spp: 1×104 CFU/g

✅ (Sản phẩm lên men từ các chủng vi sinh hữu ích kết hợp với các hợp chất hữu cơ sinh học Amino axit, Fulvic, Humic … giúp tổng hợp nhiều chất hữu cơ, các chất kích thích sinh trưởng sinh học, các loại amino axit dễ hấp thụ cho cây lúa giai đoạn đẻ nhánh làm đòng ).

Công dụng của thuốc Vi HAF trong việc xử lý lúa bị thối gốc

✅ Giúp cây lúa bén rễ nhanh, rễ ăn sâu và lan rộng, tạo nền tảng vững chắc cho cây hấp thu dinh dưỡng tối đa.

✅ Hỗ trợ lúa đẻ nhánh khỏe, nở bụi to tập trung. Giúp cứng cây, dày lá, hạn chế đổ ngã và sâu bệnh tấn công.

✅ Giúp cải tạo đất, giải độc hữu cơ, hạ phèn nhanh chóng, giúp giải nghẹt rễ và cải thiện môi trường đất.

✅ Giúp bông lúa to dài, trổ thoát đồng loạt, bộ lá đòng xanh bền, thẳng đứng, dày nách bông, giúp hạt vào gạo chắc tới cậy.

✅ Cung cấp nguồn dinh dưỡng hữu cơ thiết yếu giúp cây lúa phục hồi nhanh, chống chịu tốt với các điều kiện bất lợi như hạn hán, mặn, rét, từ đó nâng cao chất lượng và giá trị nông sản.

Hướng dẫn sử dụng thuốc xử lý rễ lúa bị thối nhũn Vi HAF

Liều lượng pha chế: Hòa tan 15 – 20g Vi HAF cho bình 20 – 25 lít nước sạch.

Quy trình sử dụng cho cây lúa:

✅ Giai đoạn xử lý đất (Trước sạ 5-10 ngày): Phun để hạ phèn, cân bằng pH, cải tạo đất và giải độc hữu cơ. Đặc biệt, có thể pha chung với sản phẩm Quản lý lúa lộn (lúa lẫn) để tăng hiệu quả xử lý ngay từ đầu vụ.

✅ Giai đoạn đẻ nhánh: Phun từ 2 – 3 lần, mỗi lần cách nhau 5 – 7 ngày giúp lúa đẻ nhánh khỏe.

✅ Giai đoạn làm đòng: Tiếp tục phun 2 – 3 lần để nuôi đòng to, khỏe.

🚨 Lưu ý: Sản phẩm tan hoàn toàn, có thể trộn chung với các loại phân bón gốc và phù hợp cho kỹ thuật phun bằng máy bay (Drone).

• Sản phẩm thân thiện với môi trường, an toàn tuyệt đối cho người sử dụng và vật nuôi.
• Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát. Để xa tầm tay trẻ em.

Như vậy, hiện tượng lúa bị thối rễ hoàn toàn có thể khắc phục được nếu bà con phát hiện sớm và xử lý đúng quy trình. Tuyệt đối không nôn nóng bón phân hóa học khi rễ chưa hồi phục. Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bà con có thêm kinh nghiệm quý báu để bảo vệ mùa màng. Hãy theo dõi trang web của chúng tôi thường xuyên để cập nhật thêm những thông tin kỹ thuật nông nghiệp bổ ích và các giải pháp canh tác thông minh khác nhé.