Hướng dẫn kỹ thuật đôn tiêu, phủ trụ nhanh, ra nhiều cành

Kỹ thuật đôn tiêu là một biện pháp quan trọng trong quá trình chăm sóc cây hồ tiêu, giúp kích thích cây ra thêm rễ mới và phát triển khỏe mạnh hơn. Phương pháp này thường được áp dụng khi cây tiêu bắt đầu sinh trưởng ổn định nhằm tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng và giúp cây bám trụ vững chắc.

Nếu thực hiện đúng cách và đúng thời điểm, kỹ thuật đôn tiêu sẽ góp phần cải thiện sức sinh trưởng của cây và tạo tiền đề cho năng suất cao trong những năm tiếp theo. Vậy cách đôn tiêu đúng kỹ thuật được thực hiện như thế nào, trong bài viết dưới đây, AQ Bice sẽ hướng dẫn chi tiết cho quý bà con.

Tìm hiểu tổng quan về kỹ thuật đôn tiêu

Kỹ thuật đôn tiêu là là phương pháp quản lý phần thân lá giúp cây tiêu phát triển ổn định, mau chóng phủ trụ và gia tăng sản lượng. Cách này được áp dụng cho cây tiêu được trồng bằng dây lươn và dây ác. Thực hiện bằng cách uốn cong dây tiêu đang leo trên trụ, rồi chôn nhẹ một phần xuống  đất để cây hình thành thêm rễ mới, mục đích là để giúp cây có bộ rễ càng chắc khỏe hơn và tăng khả năng sinh trưởng cho cây.

Tại sao phải tiến hành kỹ thuật đôn tiêu?

Cây tiêu thường được trồng bằng hom thân hoặc hom lươn, thường có đặc tính là phân cành/cành ác khác nhau nên kỹ thuật tạo tán cũng khác nhau. Nếu cây được trồng bằng hom thân sẽ phân cành, ra cành ác ngang với tốc độ tăng trưởng chiều cao. Cành ác sẽ được phân bổ đều từ gốc lên đến ngọn, bộ khung tán lúc này sẽ đồng đều và cho năng suất sớm hơn khi trồng từ hom lươn.

Còn với cây tiêu trồng bằng hom lươn, thường chỉ cho trái và ra cành ác ở độ cao khoảng 1,2 – 1,5m từ mặt đất. Nếu không áp dụng kỹ thuật đôn tiêu sẽ xảy ra hiện tượng để trống từ phần gốc đến các vị trí cành ác rất cao, năng suất thu về sẽ kém hơn.

Khi áp dụng kỹ thuật đôn dây tiêu sẽ tạo được bộ tán cho cây tiêu cân đối, phân bố đều cành ác cà đảm bảo được năng suất ổn định. Thường thì, trồng bằng hom lươn sẽ cho quả muộn hơn khoảng từ 1 – 1,5 năm tùy vào cách canh tác của nhà vườn, nhưng cách này tuổi thọ lại vững hơn tiêu trồng bằng hom thân.

Mục đích khi áp dụng kỹ thuật đôn tiêu

Kỹ thuật đôn tiêu là một trong những quy trình cần được áp dụng khi trồng tiêu, phương pháp giúp bộ rễ phụ được phát triển, tăng cường sức hút dinh dưỡng, giúp tạo thêm nhiều dây thân và tăng độ phủ cho trụ. Không chỉ vậy, cách này còn hạn chế nhiễm bệnh, giúp cây khỏe mạnh và tăng sức đề kháng.

Phân biệt giữa kỹ thuật đôn tiêu và hãm ngọn

Có thể thấy được rằng, điểm khác biệt giữa kỹ thuật đôn tiêu và hãm ngọn nằm ở mục đích sử dụng.

➡️ Đôn tiêu là kỹ thuật vùi một phần thân dây tiêu xuống đất để kích thích cây hình thành rễ mới và phát triển thêm chồi.

➡️ Hãm ngọn tiêu là kỹ thuật bấm hoặc cắt phần ngọn của dây tiêu nhằm hạn chế cấy tiếp tục vươn dài theo chiều cao, tập trung dinh dưỡng để phát triển cành ngang và cành cấp hai.

Đôn tiêu chủ yếu giúp cây tăng bộ rễ và phát triển thêm dây thân mới, còn hãm ngọn lại tập trung vào việc kích thích cây ra nhiều cành mang trái. Vì vậy, tùy vào giai đoạn sinh trưởng của cây tiêu mà người trồng cần lựa chọn kỹ thuật phù hợp để đạt hiệu quả tốt nhất.

Khi nào cần tiến hành kỹ thuật đôn tiêu?

Thời điểm phù hợp nhất để thực hiện kỹ thuật đôn tiêu là vào đầu mùa mưa, thời tiết khô ráo. Sau khoảng 12 – 14 tháng sau trồng, khi cây đã leo giàn được khoảng 1,4 – 1,5m và đã có từ 2 – 3 cành quả ở phần ngọn thì bà con sẵn sàng áp dụng phương pháp.

Bà con cần chú ý, chỉ những cành đã ra quả mới tiến hành đôn dây được, còn những cành chưa có cần được cắt bỏ luôn.

Với từng loại dây tiêu, việc suy nghĩ có nên đôn tiêu không cũng rất quan trọng, bà con cần xác định đúng dây tiêu được chọn trồng bằng loại gì thì mới áp dụng đúng kỹ thuật đôn tiêu vào vườn nhà:

➡️ Dây tiêu lươn: Tiến hành đôn dây khi đã già, đã có cành tay rõ ràng, không nên đôn khi dây còn non.

➡️ Dây tiêu ác: Ít khi đôn mà thay vào đó là hãm ngọn để phát triển dây tán từ gốc.

Dấu hiệu nhận biết vườn cần thực hiện kỹ thuật đôn tiêu

Không chỉ dựa vào thời điểm mà để tiến hành kỹ thuật đôn tiêu, bà con cần quan sát thêm một số dấu hiệu nhận biết dưới đây, từ đó khi thực hiện phương pháp sẽ cho ra kết quả tốt nhất, cây sinh trưởng khỏe mạnh, phủ trụ, mọc nhiều cành ngang và cành cấp hai (là những cành mang trái sau này).

▶️ Cây tiêu có dấu hiệu phát triển chậm, dây leo yếu và rễ phụ ít, khả năng hút nước và dinh dưỡng sẽ kém. Lúc này, đôn tiêu giúp kích thích thân tiêu ra thêm rễ mới, giúp cây khỏe và phát triển tốt hơn.

▶️ Ở những vườn tiêu lâu năm, thân tiêu có dấu hiệu già hóa, dây mới mọc ít hoặc phát triển chậm. Thực hiện đôn tiêu sẽ giúp cây hình thành thêm chồi và dây mới, góp phần trẻ hóa vườn tiêu.

▶️ Khi đất trồng bị chai cứng hoặc nghèo dinh dưỡng, bộ rễ tiêu thường phát triển yếu. Đôn tiêu giúp tạo thêm rễ phụ ở lớp đất tơi xốp, giúp cây hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.

▶️ Vườn tiêu bắt đầu cho trái ổn định, nhu cầu dinh dưỡng tăng cao. Đôn tiêu giúp tăng số lượng rễ và dây khỏe, tạo điều kiện để cây nuôi trái tốt và duy trì năng suất ổn định.

Hướng dẫn chi tiết kỹ thuật đôn tiêu đúng cách

Để kỹ thuật đôn dây tiêu mang lại hiệu quả cao, người trồng cần thực hiện đúng quy trình và đúng thời điểm. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết kỹ thuật đôn tiêu lươn đúng cách giúp cây phát triển thêm rễ, tăng số lượng dây thân và nâng cao khả năng sinh trưởng.

✅ Bước đầu thực hiện đôn tiêu đó là loại bỏ những dây yếu, chỉ để lại từ 3 – 5 dây trong 2 bầu tiêu/hố sinh trưởng tốt để buộc vào trụ. Khi buộc dây tiêu cần tiến hành cẩn thận để phần đốt nào cũng bám vào trụ tiêu. Làm như vậy, các cành ác/cành ra quả mới nhanh ra.

✅ Khi dây đã leo được tầm 1,4 – 1,5m và các cành đã có quả thì tiến hành đôn dây và chỉ những cành đã có quả mới được đôn dây. Gỡ dây từ từ xuống, hạn chế mọi xây xát, gẫy dập có thể xảy ra. Các dây tiêu không mang cành, quả tiêu cần được cắt bỏ, chỉ đôn những dây có mang cành quả.

✅ Cắt bỏ hết lá ở phần dưới gốc dây tiêu đã có cành quả. Đào rãnh sâu từ 15 – 20cm xung quanh trụ tiêu, cách gốc khoảng 25 – 30cm. Khi đào chú ý hạn chế làm tổn thương bộ rễ nhất có thể.

✅ Sau đó khoanh vòng phần dây thân đã cắt hết lá vào rãnh vừa đào, chỉ chừa đoạn ngọn dây mang lá và cành quả rồi đem buộc áp vào trụ tiêu.

✅ Lấp đất mỏng vào vòng dây được đôn nhằm để giữ cố định, không nên lấp đất dày với phân chuồng khi vừa mới đôn dây xong.

✅ Thời điểm tiến hành vun gốc và bón phân cho cây tiêu là phần rễ từ các đốt ở dây đôn nhú ra, tầm khoảng 2 – 3 tuần sau. Áp dụng đúng cách đôn này sẽ giúp cây tiêu ra rễ nhiều, tăng thêm dây thân chính và các cành ác, càng nhiều cành ác thì năng suất càng cao.

Chăm sóc vườn sau khi thực hiện kỹ thuật đôn tiêu

Sau khi thực hiện kỹ thuật đôn tiêu, cây cần được chăm sóc đúng cách để nhanh chóng phục hồi và phát triển ổn định. Việc cắt tỉa, tạo hình và quản lý trụ sống hợp lý sẽ giúp cây tiêu thông thoáng, tập trung dinh dưỡng nuôi dây khỏe và tăng khả năng ra hoa, đậu trái trong giai đoạn kinh doanh.

Cắt tỉa, tạo hình cho cây vào giai đoạn kinh doanh

✅ Cả dây lươn và dây ác đều loại bỏ các cành quả dây mọc ở dưới gốc tiêu.

✅ Phần cành quả của tán tiêu cách mặt đất từ 10 – 15cm.

✅ Những dây lươn không có nhu cầu nhân giống cần được cắt bỏ. Nếu như muốn giữ lại để ươm cây giống cần buộc dây lươn vào một trụ tạm nằm ngoài tán tiêu, trụ này không cần quá cao, đủ để dây lươn bám vào đến khi đạt độ bánh tẻ.

✅ Cả những cành ra quả yếu, cành tăm nhang (là những cành ít hoặc không có) nên được cắt bỏ.

✅ Tỉa bỏ những dây thân mọc ngoài tán tiêu, dây thân vươn quá cao ở đỉnh trụ, mỗi năm cần cắt tỉa từ 2 – 3 lần.

✅ Nên tiến hành cắt tỉa vào những ngày khô ráo để hạn chế nấm bệnh, virus xâm nhập vào vết thương.

Rong tỉa trụ sống

✅ Ở các trụ sống, việc rong tỉa cũng cần được chú ý thực hiện nhằm giúp vườn tiêu thông thoáng, hạn chế sâu bệnh và đảm bảo cây tiêu nhận đủ ánh sáng để sinh trưởng tốt.

✅ Nên loại bỏ các cành ngang mọc quanh thân trụ tại vị trí dây tiêu leo bám. Điều này giúp không gian quanh gốc tiêu thông thoáng hơn, đồng thời tạo điều kiện cho ánh sáng và không khí lưu thông tốt trong vườn.

✅ Khi cây trụ đã phát triển đến độ cao phù hợp, bà con nên tiến hành hãm ngọn để hạn chế cây tiếp tục vươn cao. Trong trường hợp cắt ngọn vào thời điểm trời mưa, nên dùng túi nilon che phần vết cắt để tránh nước mưa thấm vào, vì dễ gây thối thân và làm cây chết. Tình trạng này thường gặp ở các trụ sống như cây muồng đen.

✅ Nên rong tỉa cành cho trụ sống khoảng 2 lần mỗi năm. Lần đầu vào đầu mùa mưa, có thể tỉa mạnh để tạo độ thông thoáng cho vườn. Lần thứ hai vào cuối mùa mưa chỉ nên tỉa nhẹ, tránh làm cây suy yếu trước khi bước vào mùa khô.

Trên đây là những thông tin quan trọng về kỹ thuật đôn tiêu cùng các bước thực hiện và cách chăm sóc cây sau khi đôn để đạt hiệu quả tốt nhất. Việc áp dụng đúng phương pháp không chỉ giúp cây tiêu phát triển thêm rễ, tăng số lượng dây thân mà còn góp phần duy trì năng suất ổn định cho vườn tiêu lâu dài. Nội dung bài viết được AQ Bice tổng hợp và chia sẻ nhằm giúp bà con có thêm kinh nghiệm trong việc áp dụng kỹ thuật vào thực tế canh tác.