Cách thụ phấn cho dưa lưới hiệu quả, trái đậu cực nhiều

Cách thụ phấn cho dưa lưới là một trong những kỹ thuật nhân giống giúp tăng tỷ lệ đậu quả, giúp trái phát triển đều, đẹp và đạt chất lượng tốt. Đặc biệt, trong điều kiện trồng trong nhà lưới hoặc nhà kính, việc thụ phân tự nhiên thường bị hạn chế nên người trồng cần chủ động hỗ trợ thụ phấn đúng thời điểm và đúng kỹ thuật. Bài viết dưới đây, Sinh học AQ sẽ hướng dẫn chi tiết cách thụ phấn cho cây dưa lưới giúp đậu trái ổn định, hạn chế rụng hoa và nâng cao năng suất thu hoạch.

Tìm hiểu tổng quan về cách thụ phấn cho dưa lưới

Cách thụ phấn cho dưa lưới thường được thực hiện thủ công bằng tay, có sự tác động từ con người, điều này rất cần thiết cho những vườn trồng dưa lưới trong nhà kính, theo mô hình canh tác hiện đại. Việc thụ phấn này sẽ là bước quyết định trái có đậu quả hay không, năng suất đạt được và cả tính thẩm mỹ của từng trái. Kỹ thuật này cũng cần được tiến hành đúng cách, thụ phấn đúng sẽ giảm thiểu đi những trái bị dị dạng, méo mó, không đảm bảo chất lượng.

Vì sao cần phải thực hiện cách thụ phấn cho dưa lưới?

Hoa cái và hoa đực của cây dưa lưới có cơ chế nở riêng biệt nên cần có quá trình chuyển phấn từ hoa đực sang hoa cái để giúp hình thái bầu quả. Vì thế việc tiến hành cách thụ phấn cho dưa lưới rất quan trọng, nếu không được thụ phấn đúng cách, hoa cái sẽ nhanh chóng bị héo, rụng và giảm tỷ lệ đậu trái.

Việc chủ động thụ phấn còn giúp nhà vườn kiểm soát số lượng quả trên cây, chọn ra những hoa cái khỏe để nuôi trái, từ đó sẽ giúp quả lớn đều, tròn đẹp và đạt chất lượng cao. Đặc biệt trong điều kiện trồng trong nhà lưới hoặc nhà kính, nơi đây thường rất ít côn trùng như ong, bướm lui tới.

Lợi ích khi tiến hành cách thụ phấn cho dưa lưới bằng tay

Trong tự nhiên nhiệm vụ thụ phấn thường là do các loài côn trùng, ong, bướm đảm nhiệm công việc này. Nhưng ở mô hình trồng cây thế hệ mới, các kiểu trồng trong nhà màng hoặc nhà kính, môi trường kín, việc thụ phấn tự nhiên sẽ bị hạn chế.

Cây dưa lưới nếu không được thụ phấn đúng thời điểm, tỷ lệ đậu quả sẽ rất thấp, nếu đậu sẽ bị dị dạng, quả méo mó và dễ bị nứt nhiều, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất. Chính vì vậy, việc thực hiện cách thụ phấn cho dưa lưới bằng tay là giải pháp cần thiết để kiểm soát hoàn toàn quá trình sinh sản của cây.

Việc tiến hành cách thụ phấn hoa dưa lưới bằng tay còn mang nhiều lợi ích khác như:

✅ Chọn ra được nhiều hoa khỏe mạnh, tạo ra quả đều, đẹp hơn.

✅ Người trồng chủ động hơn trong việc theo dõi và kiểm soát được thời gian đậu trái, việc thu hoạch sau này sẽ được tiến hành đồng loạt.

✅ Trái đẹp, đảm bảo chất lượng đạt tiêu chuẩn sẽ nâng cao được giá trị thương phẩm, tối ưu được giá bán.

Kinh nghiệm từ nhiều nhà vườn cho thấy, nếu thụ phấn bằng tay đúng cách, tuân thủ đầy đủ các bước tỷ lệ đậu trái còn cao hơn thụ phấn tự nhiên lên đến 95%.

Nhận biết hoa đực và hoa cái của dưa lưới

Để quá trình thực hiện cách thụ phấn cho dưa lưới diễn ra thuận lợi, tỷ lệ đậu quả cao, bước đầu bà con cần nhận biết được hoa đực và hoa cái của cây dưa lưới có đặc điểm như thế nào rồi mới tiến hành quy trình thụ phấn:

▶️ Hoa cái: Quan sát phần mặt dưới của bông hoa thấy phình to ra hơn, trông nó giống như một trái dưa nhỏ mới mọc, gọi là bầu quả. Bên trong hoa có nhụy cái ở trung tâm, bề mặt hơi dính để giữ phấn hoa khi thụ phấn.

▶️ Hoa đực: Thường mọc sớm và ra nhiều hơn hoa cái, bên dưới không bị phình to, cuống hoa nhỏ, thẳng. Bên trong nhị chứa rất nhiều hạt phấn màu vàng, khi nở phấn hoa dễ rơi ra và thường dùng nó để thụ phấn cho hoa cái. Hoa đực  thường mọc thành từng cụm nhỏ ở các nách lá và nở vào buổi sáng.

Thời điểm nên tiến hành cách thụ phấn cho dưa lưới

Để mang lại hiệu quả cao nhất, nhà vườn cần nắm rõ thời điểm nào để tiến hành cách thụ phấn cho dưa lưới, lý do là vì phải đúng khung giờ hoa cái mới sẵn sàng tiếp nhận hạt phấn.

Thường thì, hoa đực và hoa cái đều sẽ nở vào buổi sáng sớm, thời gian vào khoảng 5h30 – 8h30. Giai đoạn này, mặt trời vừa lên, không khí bắt đầu khô ráo và duy trì nhiệt độ ổn định, hạt phấn đang trong trạng thái tốt nên rất dễ bám và nảy mầm trên đầu nhụy.

Lý do cần thụ phấn trong khoảng thời gian AQ vừa đề cập trên là vì từ 9h sáng trở đi, nhiệt độ tăng dần sẽ làm phấn khô, khó bám trên đầu nhụy, làm giảm khả năng đậu trái hơn.

Một số lưu ý cần cân nhắc trước khi chọn thời điểm để tiến hành cách thụ phấn cây dưa lưới:

✅ Không nên thụ phấn khi trời mưa hoặc độ ẩm đột ngột cao, bởi vì phấn hoa sẽ bị vón cục, khó bám vào nhụy.

✅ Cũng không nên thụ phấn khi gặp gió mạnh bởi vì dễ làm rơi phấn.

✅ Cây nếu đang có hiện tượng bị thiếu nước hoặc dư đạm, không nên thụ phấn vì chất lượng hoa không tốt, dễ bị lép, giảm sức sống của phấn.

✅ Người trồng cần chú ý quan sát, hoa đực và hoa cái của hoa dưa lưới sẽ nở rộ sau khoảng 5 – 7 ngày tỉa nhánh. Khi thấy hoa cái bắt đầu có bầu nhụy căng tròn và cánh hoa hé mở thì đây chính là thời điểm vàng để tiến hành cách thụ phấn dưa lưới.

Chuẩn bị dụng cụ hỗ trợ cách thụ phấn cho dưa lưới

Cần chuẩn bị một số dụng cụ không thể thiếu trước khi thực hiện quá trình thụ phấn như sau:

▶️ Cọ mềm: Dùng những loại cọ có lông mềm, mục đích là để lấy và chấm phấn lên nhụy hoa cái dễ dàng hơn.

▶️ Tăm bông: Nếu không có cọ mềm, tăm bông là lựa chọn thay thế hợp lý, phù hợp khi thụ phấn cho số lượng hoa nhỏ.

▶️ Kính lúp: Dùng kính lúp là để quan sát rõ hơn các bộ phận của hoa và đảm bảo phấn được chấm đều lên nhụy.

▶️ Đèn pin: Trong điều kiện ánh sáng yếu nên dùng đèn pin để chiếu sáng.

▶️ Thẻ đánh dấu hoặc dây ruy băng: Dùng vật dụng này là để đánh dấu những hoa đã được thụ phấn.

Hướng dẫn chi tiết quy trình tiến hành cách thụ phấn cho dưa lưới

Bước đầu của cách thụ phấn cho dưa lưới đó là kiểm tra kỹ phần nhị phấn hoa đực đã đạt để thụ phấn được hay chưa? Cụ thể như sau:

➡️ Nhị hoa đực: Quan sát nhị hoa đực (là phần bóng nhụy màu vàng) và chạm ngón tay vào nếu thấy phấn hoa dính vào ngón tay là có thể đem đi thụ phấn.

➡️ Nhụy hoa cái: Quan sát phần bông nhụy màu trắng và lấy ngón tay chạm vào nhụy nếu thấy dính chứng tỏ hoa cái đã sẵn sàng để thụ phấn.

Khi đã xác định xong trạng thái của hoa cái và hoa đực đều đã sẵn sàng, nhà vườn bắt tay vào cách thụ phấn cho dưa lưới. Dưới đây là 2 cách thụ phấn phổ biến được áp dụng nhiều:

✅ Cách 1: Tiến hành cắt cánh hoa đực, chỉ để lại phần nhị hoa, sau đó đặt nhị hoa đực vào nhụy hoa cái đang nở. Hành động trực tiếp này sẽ giúp phấn hoa từ hoa đực sẽ sang hoa cái.

✅ Cách 2: Sử dụng dụng cụ đã chuẩn bị cọ mềm hoặc tăm bông. Chạm phần đầu tăm bông hoặc cọ mềm vào phần nhị hoa đực và nhẹ nhàng đặt lên phần nhụy hoa cái. Khi thực hiện phương pháp cần tiến hành nhẹ nhàng và không dùng lực mạnh vì sẽ có thể làm hỏng bông.

Nếu thành công, sẽ cho kết quả chỉ sau 2 – 3 ngày. Lúc này hoa đực đã rụng và hoa cái bắt đầu co lại, phần bầu hoa vẫn tiếp tục phát triển, to dần thì quá trình thụ phấn đã có hiệu quả.

Quá trình chăm sóc sau khi thực hiện cách thụ phấn cho dưa lưới

Quá trình thực hiện cách thụ phấn cho dưa lưới đã xong, muốn kích thích cho cây ra hoa, đậu trái thành công bà con cần áp dụng các biện pháp chăm sóc. Tiến hành chăm sóc đủ và đúng cách sẽ giúp cây đậu quả đồng loạt, ra nhiều trái, kích thước và độ ngọt của dưa lưới sau này sẽ đạt tiêu chuẩn thị trường.

Kiểm soát độ ẩm và nhiệt độ

• Độ ẩm và nhiệt độ môi trường có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đậu trái và sự phát triển của quả dưa lưới. Nếu nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp, quá trình thụ phấn và hình thành quả có thể bị gián đoạn.
• Bà con nên duy trì độ ẩm đất khoảng 70 – 80%, tránh để đất quá khô hoặc bị úng nước. Khi quả đã phát triển đạt khoảng 2/3 kích thước, cần giảm lượng nước tưới để hạn chế hiện tượng nứt trái, đồng thời giúp vỏ dưa dày hơn và phần ruột chắc, ngọt hơn.

Duy trì dinh dưỡng ổn định

• Sau khi cây đã đậu trái, cần điều chỉnh chế độ phân bón cho phù hợp. Nên giảm lượng đạm (N) và tăng cường lân (P) cùng kali (K) để thúc đẩy quá trình nuôi trái và cải thiện chất lượng quả.
• Ngoài ra, việc bổ sung canxi và magie giúp tăng độ ngọt cho dưa lưới, đồng thời hạn chế tình trạng nứt trái trong quá trình phát triển. Khi tưới nước, cần cung cấp vừa đủ và tránh để nước đọng trên mép lá, vì đây là điều kiện thuận lợi cho nhiều loại nấm bệnh phát sinh.
• Để tăng tỷ lệ đậu trái và hỗ trợ quá trình phát triển quả, có thể phun bổ sung phân bón lá chứa Canxi và Bo (Canxi – Bo) định kỳ.

Chèo để trái và cắt tỉa

• Thông thường, nên bắt đầu để chèo từ tầng lá thứ 9, sau đó tiến hành bấm ngọn chèo và chỉ giữ lại 2 lá trên mỗi chèo.
• Các chèo mọc từ tầng lá thứ 8 trở xuống nên được tỉa bỏ để hạn chế tiêu hao dinh dưỡng. Cách làm này giúp cây dồn sức nuôi trái chính, từ đó nâng cao kích thước và chất lượng quả dưa lưới.

Chọn quả để nuôi

• Sau khi thụ phấn khoảng 5 – 7 ngày, cần kiểm tra sự phát triển của quả để tiến hành chọn trái. Mỗi cây chỉ nên giữ lại 1 – 2 quả có hình dạng đẹp, phát triển khỏe mạnh.
• Những quả có dấu hiệu méo, nhỏ hoặc phát triển kém nên tỉa bỏ sớm. Việc giảm số lượng trái giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi những quả tốt nhất, từ đó tăng kích thước, độ ngọt và giá trị thương phẩm của dưa lưới.

Sử dụng dung dịch thụ phấn Kfruit

• Để hỗ trợ cách thụ phấn cho dưa lưới đạt tỷ lệ đậu trái cao, đẩy nhanh tiến độ bà con tham khảo sử dụng thêm dung dịch thụ phấn an toàn như Kfruit. Thuốc giúp kích cho hoa ra đồng loạt, dễ dàng thụ phấn, tăng tỷ lệ đậu trái, giúp nâng cao chất lượng của từng trái dưa lưới đạt tiêu chuẩn với thị trường.
• Chế phẩm được tạo ra từ công nghệ AT lên men vi sinh sản sinh nhiều dinh dưỡng hữu cơ, axit amin bổ sung nhiều trung vi lượng cần thiết cho cây như Zn, Bo, Ca, Mg. Không chỉ giúp thụ phấn, đậu trái thành công, Kfruit còn giúp trái hạn chế bị rụng non, khô nứt trái, hỗ trợ dưỡng trái và giúp cây luôn giữ trạng thái khỏe mạnh, không mất sức.
• Sản phẩm dùng được cho tất cả các loại cây trồng không chỉ mỗi dưa lưới. Chuẩn bị 200 – 400 lít nước, hòa 500ml thuốc vào và phun đều lên tán lá hoặc tưới gốc, nên sử dụng vào giai đoạn ra hoa rộ, quả non và nuôi quả.

Nội dung trong bài viết trên đã được AQ Bice tổng hợp và chia sẻ về cách thụ phấn cho dưa lưới giúp quý nhà vườn có thêm kiến thức hữu ích trong quá trình trồng và chăm sóc cho loại cây, giúp cây tăng tỷ lệ đậu trái, tạo điều kiện cho quả phát triển đồng đều. Khi kết hợp kỹ thuật thụ phấn đúng thời điểm với chế độ chăm sóc và dinh dưỡng hợp lý, quý bà con sẽ dễ dàng nâng cao năng suất và giá trị của dưa lưới. Chúng tôi chân thành cảm ơn quý bà con đã đọc bài viết.