Cách ghép sầu riêng đúng kỹ thuật, đơn giản dễ thực hiện

Cách ghép sầu riêng là kỹ thuật nhân giống được nhiều nhà vườn áp dụng để giữ nguyên đặc tính của giống tốt, giúp cây sinh trưởng khỏe, phát triển đồng đều và rút ngắn thời gian cho thu hoạch. Trong bài viết dưới đây, AQBice sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình ghép sầu riêng đúng kỹ thuật, đơn giản, dễ thực hiện, ngay cả với người mới bắt đầu. 

Thời điểm ghép sầu riêng thích hợp nhất 

Lựa chọn đúng thời điểm sẽ giúp vết ghép nhanh liền, tăng tỷ lệ thành công và giúp cây phát triển khỏe mạnh sau khi ghép. Dưới đây là những thời điểm và điều kiện lý tưởng để thực hiện cách ghép sầu riêng:

• Đầu hoặc giữa mùa mưa: Đây là thời điểm được nhiều nhà vườn lựa chọn vì thời tiết mát mẻ, độ ẩm cao, giúp cành ghép ít bị mất nước và vết ghép nhanh liền.
• Khi gốc ghép sinh trưởng khỏe: Gốc ghép nên có đường kính phù hợp, không bị sâu bệnh, bộ rễ phát triển tốt để cung cấp đủ dinh dưỡng cho cành ghép.
• Thời tiết ổn định: Nên ghép vào những ngày râm mát hoặc sáng sớm, tránh nắng gắt, mưa lớn hay gió mạnh vì dễ làm hỏng vết ghép.
• Không ghép khi cây đang suy yếu: Nếu cây vừa bị sâu bệnh, úng nước hoặc thiếu dinh dưỡng, nên chăm sóc phục hồi trước khi tiến hành ghép để đạt tỷ lệ sống cao hơn.

Các cách ghép sầu riêng phổ biến hiện nay

Hiện nay có nhiều cách ghép sầu riêng được áp dụng trong sản xuất giống, mỗi kỹ thuật sẽ phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây và mục đích nhân giống khác nhau. Dưới đây là những phương pháp phổ biến, dễ thực hiện và mang lại tỷ lệ thành công cao nếu áp dụng đúng kỹ thuật.

Ghép mắt

Đây là cách ghép sầu riêng sử dụng một mắt ngủ từ cây mẹ khỏe mạnh để ghép lên gốc ghép. Ghép mắt có ưu điểm là tiết kiệm vật liệu giống, tỷ lệ sống cao và thích hợp để nhân giống với số lượng lớn. Sau khi mắt ghép phát triển ổn định, phần thân phía trên gốc ghép sẽ được cắt bỏ để mắt ghép lớn thành cây mới.

Ghép nêm (ghép chẻ ngọn)

Ghép nêm là kỹ thuật được sử dụng phổ biến nhất trong sản xuất cây giống sầu riêng. Phần ngọn của gốc ghép được chẻ đôi, sau đó cành ghép đã vót nhọn sẽ được đặt khít vào vết chẻ và quấn cố định bằng băng ghép. Cách ghép sầu riêng này có tỷ lệ tiếp hợp cao, cây phát triển nhanh và dễ thực hiện ngay cả với người mới.

Ghép áp

Ghép áp là cách ghép sầu riêng giữ nguyên bộ rễ của cả gốc ghép và cành ghép trong suốt quá trình tiếp hợp. Khi vết ghép đã liền hoàn toàn, cành ghép mới được cắt khỏi cây mẹ. Kỹ thuật này có tỷ lệ thành công rất cao, tuy nhiên mất nhiều thời gian và công chăm sóc nên thường áp dụng với số lượng cây không lớn.

Ghép cành

Ghép cành là phương pháp sử dụng một đoạn cành bánh tẻ từ cây mẹ để ghép trực tiếp lên gốc ghép. Sau khi cành ghép và gốc ghép liền mô, cành sẽ phát triển thành cây mới mang đầy đủ đặc tính của cây mẹ. Cách ghép sầu riêng này giúp cây nhanh cho tán, giữ ổn định phẩm chất giống.

Chuẩn bị trước khi ghép sầu riêng

Gốc ghép khỏe mạnh, cành ghép đạt tiêu chuẩn và dụng cụ được vệ sinh sạch sẽ sẽ giúp vết ghép nhanh liền, hạn chế nhiễm bệnh và tạo điều kiện cho cây sinh trưởng tốt sau khi ghép.

Chọn gốc ghép

Gốc ghép nên được ươm từ hạt của những cây khỏe mạnh, có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt. Cây đạt tiêu chuẩn thường từ 8-12 tháng tuổi, đường kính gốc khoảng 0,8-1,2 cm, thân thẳng, bộ rễ phát triển tốt, không bị sâu bệnh hay tổn thương cơ học. Trước khi ghép, cần tưới đủ ẩm để cây sinh trưởng ổn định.

Chọn cành ghép

Cành ghép cần lấy từ cây mẹ đầu dòng hoặc cây cho năng suất cao, chất lượng quả tốt và không nhiễm sâu bệnh. Bà con nên chọn cành bánh tẻ, đã hóa gỗ vừa phải, có mắt ngủ khỏe, đường kính tương đương với gốc ghép để tăng khả năng tiếp hợp. Cành ghép nên được cắt và sử dụng ngay trong ngày nhằm đảm bảo độ tươi và sức sống.

Chuẩn bị dụng cụ

Sau khi tìm hiểu cách ghép sầu riêng, bà con cần chuẩn bị các dụng cụ cần thiết gồm dao ghép sắc bén, kéo cắt cành, băng keo ể quấn vết ghép và cồn hoặc dung dịch sát khuẩn để khử trùng dụng cụ trước khi sử dụng. Việc vệ sinh dụng cụ sạch sẽ giúp hạn chế nấm, vi khuẩn xâm nhập vào vết ghép, từ đó nâng cao tỷ lệ ghép thành công.

Hướng dẫn cách ghép sầu riêng đúng kỹ thuật từng bước

Để cách ghép sầu riêng đạt tỷ lệ thành công cao, người thực hiện cần tuân thủ đúng quy trình từ khâu tạo vết ghép đến chăm sóc sau khi ghép. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước giúp vết ghép nhanh liền, cây sinh trưởng khỏe và phát triển ổn định. 

Bước 1: Xử lý gốc ghép

Chọn gốc ghép khỏe mạnh, thân thẳng, không bị sâu bệnh và có đường kính phù hợp với cành ghép. Dùng dao ghép đã được khử trùng để cắt bỏ các chồi phụ, sau đó rạch một ô hình chữ nhật nhỏ trên vỏ gốc ghép (khoảng 1,5 cm) và tạo khe ghép ở giữa. 

Bước 2: Chuẩn bị cành ghép

Lấy mắt ghép từ cành bánh tẻ của cây mẹ khỏe mạnh, cho năng suất và chất lượng quả tốt. Dùng dao sắc khoét quanh mắt ghép thành hình chữ nhật có chiều rộng khoảng 1-1,5 cm, chiều dài 2-2,5 cm, đảm bảo mắt ghép còn nguyên vẹn, không bị dập hoặc trầy xước. 

Bước 3: Tiến hành ghép

Đặt mắt ghép vào đúng vị trí đã tạo trên gốc ghép theo cùng chiều sinh trưởng của cây. Căn chỉnh sao cho lớp tượng tầng (cambium) của mắt ghép và gốc ghép tiếp xúc khít với nhau để tạo điều kiện cho mô liền nhanh. Sau đó gập phần vỏ gốc ghép lại, để mắt ghép nhô ra ngoài đúng vị trí, tránh xê dịch trong quá trình quấn băng. 

Bước 4: Quấn băng ghép đúng cách

Sau khi đặt cành hoặc mắt ghép vào đúng vị trí, dùng băng ghép chuyên dụng hoặc màng nilon mỏng quấn kín toàn bộ vết ghép theo chiều từ dưới lên trên. Khi quấn cần giữ lực vừa phải để cố định chắc cành ghép, đồng thời đảm bảo hai lớp tượng tầng tiếp xúc khít với nhau, tạo điều kiện cho vết ghép nhanh liền. 

Cách chăm sóc cây sầu riêng sau khi ghép 

Sau khi hoàn thành cách ghép sầu riêng, việc chăm sóc đúng kỹ thuật sẽ quyết định khả năng sống và tốc độ sinh trưởng của cây. Trong giai đoạn này, bà con cần duy trì điều kiện thuận lợi để vết ghép nhanh liền, hạn chế sâu bệnh và giúp chồi ghép phát triển khỏe mạnh.

Đặt cây ở nơi thoáng mát

Sau khi ghép, nên đặt cây trong khu vực có mái che hoặc lưới che nắng khoảng 50-70%, tránh ánh nắng trực tiếp và mưa lớn làm ảnh hưởng đến vết ghép. Đồng thời, giữ môi trường thông thoáng để hạn chế nấm bệnh phát sinh.

Duy trì độ ẩm thích hợp

Sau khi thực hiện cách ghép sầu riêng trên, tưới nước vừa đủ để giữ ẩm cho giá thể nhưng không để úng nước. Nên tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh làm nước chảy trực tiếp lên vết ghép vì có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm xâm nhập.

Theo dõi và tháo băng ghép đúng thời điểm

Khoảng 15-20 ngày sau khi ghép, kiểm tra vết ghép. Nếu mắt ghép hoặc cành ghép vẫn xanh, bắt đầu bật chồi thì có thể tháo băng ghép. Tháo nhẹ nhàng để tránh làm tổn thương phần mô mới hình thành.

Tỉa bỏ chồi mọc từ gốc ghép

Trong quá trình chăm sóc, các chồi mọc từ gốc ghép cần được cắt bỏ kịp thời. Điều này giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi cành ghép, giúp chồi ghép phát triển nhanh và khỏe hơn.

Bón phân khi cây đã ổn định

Sau khi cành ghép phát triển ổn định và ra lá non, có thể bổ sung phân hữu cơ hoai mục hoặc phân NPK với liều lượng nhẹ để kích thích cây sinh trưởng. Không nên bón quá nhiều phân ngay sau khi ghép vì bộ rễ và vết ghép vẫn còn yếu.

Nắm vững cách ghép sầu riêng đúng kỹ thuật mà Sinh học AQ chia sẻ trên sẽ giúp nhà vườn nâng cao tỷ lệ ghép thành công, giữ nguyên đặc tính của giống. Bà con cũng cần chú trọng khâu chăm sóc sau ghép, bổ sung dinh dưỡng hợp lý và phòng trừ sâu bệnh để cây nhanh phục hồi, phát triển đồng đều.