Cách chăm sóc sầu riêng mới trồng khỏe mạnh, lớn nhanh

Cách chăm sóc sầu riêng mới trồng được tiến hành kỹ lưỡng, đúng chuẩn kỹ thuật sẽ quyết định trực tiếp đến tỷ lệ sống, tốc độ sinh trưởng và khả năng phát triển tán khỏe về sau. Giai đoạn 1 – 3 tháng đầu, cây sầu riêng còn yếu, bộ rễ chưa ổn định nên bà con cần thực hiện che nắng, giữ ẩm hợp lý, bón phân đúng cách và phòng nấm bệnh kịp thời.

Nếu chăm sóc đúng kỹ thuật ngay từ đầu, cây sầu riêng sẽ sẽ bén rễ nhanh, bật đọt mạnh và tạo nền tảng vững chắc cho quá trình ra hoa, đậu trái sau này. Bài viết dưới đây, Sinh học AQ sẽ trình bày chi tiết, hướng dẫn chăm sóc cây sầu riêng mới trồng đúng kỹ thuật, tránh những rủi ro và tác động nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe của cây.

Tìm hiểu về cách chăm sóc sầu riêng mới trồng

Cách chăm sóc sầu riêng mới trồng là kỹ thuật rất quan trọng trong quá trình chăm dưỡng cây phát triển, giúp cây khi trưởng thành sẽ luôn khỏe mạnh, quá trình ra trái đạt năng suất cao. Các biện pháp này thường tập trung vào việc nuôi dưỡng bộ rễ chắc khỏe, thân lá xanh khỏe, phòng ngừa các loại bệnh và sâu, côn trùng ngay từ giai đoạn đầu. Vì là loại cây dễ nhạy cảm, cần chăm sóc kỹ lưỡng mới phát triển tốt nên quy trình chăm sóc sầu riêng mới trồng cần được áp dụng đúng cách và hiểu biết rõ ràng.

Vì sao nhiều vườn sầu riêng chết cây, chậm lớn?

Nhiều vườn sầu riêng chết cây hoặc chậm lớn không phải do giống mà bắt nguồn từ việc chăm sóc sai kỹ thuật ngay giai đoạn sau trồng. Thời gian đầu mới trồng xong, cây vẫn còn yếu, bộ rễ chưa ăn sâu nên nếu xử lý sai sẽ ảnh hưởng lâu dài đến toàn bộ chu kỳ sinh trưởng.

➡️ Nguyên nhân phổ biến nhất khiến vườn sầu dễ chết sau trồng đó là trồng sai cao độ, đặt bầu thấp hơn mặt đất tự nhiên hoặc lấp đất kín cổ rễ khiến nước mưa dễ động lại quanh gốc. Điều này sẽ khiến rễ thiếu oxy, tạo điều kiện cho nấm gây thối rễ, bị vàng lá và chết dần đi.

➡️ Tiếp theo là tưới nước không đúng cách, tưới quá nhiều sẽ khiến đất bị úng dễ làm bộ rễ bị ngộp, còn tưới ít quá sẽ khiến cây không đủ phục hồi.

➡️ Sau trồng, bộ rễ vẫn chưa phục hồi mà đã phải tiếp xúc với phân đậm đặc, rễ non sẽ dẽ bị xót, cháy rễ. Hậu quả là cây đứng đọt, không phát triển được dù được chăm dưỡng thường xuyên.

➡️ Lý do tiếp theo là không che đậy cho cây non sau trồng. Vì sầu riêng non rất nhạy cảm với nắng gắt và gió mạnh, nếu không có biện pháp che chắn tạm thời, cây dễ mất nước, quá trình phục hồi kém.

➡️ Cuối cùng là vấn đề về đất, bà con không xử lý sạch sẽ nấm bệnh trong đất từ trước. Đất không đạt tiêu chuẩn sẽ là môi trường lý tưởng hình thành các loại bệnh xâm nhập vào cây trồng.

Đặc điểm sinh lý của cây sầu riêng mới trồng

Bước đầu để thực hiện cách chăm sóc sầu riêng mới trồng cần hiểu rõ đặc điểm sinh lý của cây sầu riêng sau khi xuống giống diễn ra như thế nào. Nắm vững tốt những yếu tố sinh lý này sẽ giúp nhà vườn có lộ trình chăm sóc phù hợp, tạo nền tảng vững chắc cho sự sinh trưởng lâu dài của cây.

Đặc điểm bộ rễ giai đoạn đầu

Ở giai đoạn mới trồng, bộ rễ của cây sầu riêng vẫn còn rất yếu và chủ yếu là rễ tơ mảnh nên khả năng hút nước, các chất dinh dưỡng còn hạn chế. Lúc này, cây rất nhạy với môi trường, đặc biệt phải lưu ý đến tình trạng úng nước. Nếu đất bị nén quá chặt, đọng nước, kém thoát nước sẽ khiến bộ rễ bị thiếu oxy, dần thối rễ, từ đó sẽ khiến cây chậm phát triển hoặc dẫn đến chết cây.

Khoảng 3 – 6 tháng đầu sau trồng, rễ sẽ chủ yếu phát triển ngang và tập trung ở tầng đất từ 0 – 20cm. Chính vì vậy, luôn cần giữ đất ẩm, tơi xốp và cung cấp dinh dưỡng đủ cho cây sinh trưởng đều.

Sinh trưởng theo từng cơi đọt

Sầu riêng mới trồng sẽ không phát triển liên tục mà sinh trưởng theo từng đợt gọi là “cơi đọt”. Mỗi cơi gồm các giai đoạn: nhú mầm, phát triển lá non, lá già và nghỉ dưỡng. Trong điều kiện thuận lợi, cây có thể ra 3 – 4 cơi đọt trong năm đầu.

Mỗi cơi đọt khỏe chứng tỏ bộ rễ hoạt động tốt và cây đang tích lũy dinh dưỡng ổn định. Ngược lại, nếu cây ra đọt thưa, lá nhỏ hoặc dễ rụng thì thường liên quan đến bộ rễ yếu hoặc chăm sóc chưa phù hợp.

Khả năng chịu úng kém, chịu hạn vừa phải

Do mới trồng, lại còn non yếu nên khả năng chịu úng rất kém, nếu bị ngập úng kéo dài vài ngày, bộ rễ sẽ bị tổn thương nghiêm trọng và không thể cứu vãn được. Ngoài ra, mức độ chịu hạn của cây cũng vừa phải, không chịu được lâu dài do bộ rễ còn nông, chưa ăn sâu để tìm nguồn nước. Vậy nên, cây cần môi trường đất tơi xốp, thoát nước tốt nhưng vẫn giữ được độ ẩm ổn định.

Nhạy cảm với ánh nắng và gió mạnh

Sau trồng, tán lá vẫn thoát hơi nước mạnh trong khi bộ rễ chưa phục hồi hoàn toàn. Nếu gặp nắng gắt hoặc gió lớn, cây dễ mất nước nhanh, dẫn đến cháy mép lá, quăn lá hoặc rụng lá. Đây là biểu hiện mất cân bằng nước chứ không phải do thiếu phân.

Dễ sốc cây sau khi trồng

Sau trồng, do thay đổi môi trường đất mới khiến cây rơi vào trạng thái “stress sinh lý”. Cây phải ưu tiên tái tạo lại bộ rễ, ổn định đầu não của cây mới tiến hành phát triển tán. Nếu như gặp thời tiết không thuận lợi như mưa kéo dài, đất úng hoặc nắng gắt mà không chăm sóc tốt cây sẽ chậm phục hồi và dẫn đến chết thối hoặc chết khô.

Những yếu tố môi trường để cây sầu riêng mới trồng phát triển tốt

Ngoài chú ý đến đặc điểm sinh lý, bà con cũng cần đáp ứng được các điều kiện sinh trưởng quan trọng mới tiến hành cách chăm sóc sầu riêng mới trồng:

▶️ Khí hậu: Sầu riêng thích hợp trồng ở nơi có khí hậu nhiệt đới, ưa nóng ẩm, nhiệt độ sinh trưởng tốt nhất vào khoảng 24 – 30 độ C. Nếu vượt quá khoảng nhiệt độ này sẽ có tác động rất lớn đến sự phát triển của cây. Ngoài nhiệt độ, bà con cũng cần chú ý đến độ ẩm trung bình từ 65 – 80% và lượng mưa vào khoảng 1800 – 2000mm.

▶️ Đất trồng: Loại đất phù hợp để giúp cây phát triển lâu dài là những loại đất có cấu trúc tơi xốp, màu mỡ như đất đỏ bazan, đất thịt nhẹ, đất phù sa; pH đất phù hợp là 5,5 – 6,5 nhằm giúp hạn chế sự phát triển của nấm Phytophthora.

Các cách chăm sóc sầu riêng mới trồng giúp rễ khỏe, cơi đọt tốt

Trong giai đoạn đầu sau khi xuống giống, việc áp dụng đúng kỹ thuật chăm sóc sẽ quyết định khả năng bén rễ và ra đọt của cây. Bộ rễ có khỏe thì cây mới hấp thu dinh dưỡng tốt, từ đó hình thành những cơi đọt mạnh và phát triển tán cân đối. Dưới đây là các cách chăm sóc sầu riêng mới trồng giúp kích thích rễ phát triển ổn định và thúc đẩy cơi đọt sinh trưởng đồng đều.

Yêu cầu trong kỹ thuật chăm sóc sầu riêng mới trồng

Giai đoạn này cần thường xuyên kiểm, chăm sóc để luôn giữ cây luôn khỏe mạnh. Ngoài ra trong quá trình trồng cây xuống đất, nhà vườn cần lưu ý 2 điều như sau:

✅ Trước khi tiến hành phá bầu và đặt cây con xuống hố, cần nén chặt đất xung quanh bầu, mục đích là để cố định bầu cây.

✅ Sau đó cắm cọc, dùng dây cột cố định thân với cọc nhằm hạn chế tình trạng cây dễ bị bật gốc, lung lay, động rễ.

Chống nắng, gió cho cây

✅ Cây con sau trồng còn rất yếu, lá mỏng nếu tiếp xúc lâu dưới ánh nắng mặt trời dễ bị đốt cháy, gây héo và nếu có trận gió nào thổi qua dễ bị lung lay, bật gốc và gãy cành. Để hạn chế hiện tượng này xảy ra, bà con cần che chắn bằng lưới để giảm bớt lượng ánh sáng từ mặt trời và cố định thật chặt để không bị gió bật gốc.

✅ Nhiều nhà vườn áp dụng phương pháp trồng xen với các cây như cà phê, tiêu, chuối,… để vừa chống nắng, chống gió cho cây sầu mới trồng và còn khai thác tối đa hiệu quả từ vườn.

Bón phân cung cấp dinh dưỡng

Cây mới trồng, cần ưu tiên làm sao để bộ rễ luôn khỏe, thân cành lá luôn cứng cáp. Khi cây sầu riêng con đã phát triển và thích nghi ổn định, bà con bắt đầu tiến hành cung cấp dinh dưỡng cho cây bằng cách bón phân, tùy vào nhu cầu, tài chính gia đình và tình trạng đất và sức khỏe của cây mà bón đúng với liều lượng và dùng đúng phân như sau:

✅ Vô cơ: Ở giai đoạn kiến thiết, nên chọn phân NPK có tỷ lệ 18 – 11 – 5 để bón cho cây. Mỗi năm bón từ 3 – 4 lần, ở mỗi gốc mỗi lần bón khoảng từ 1,2 – 1,5kg.

✅ Hữu cơ: Lựa chọn các loại phân như phân trùn quế, phân chuồng đã ủ hoai để bón cho cây. Mỗi năm bón 2 lần phân trùn quế, mỗi lần bón khoảng từ 5 – 6 kg/gốc. Cách bón là đào rãnh xung quanh gốc theo đường kính tán, sau đó rải phân và lấp đất lại. Còn về phân chuồng cần xử lý, ủ hoai từ trước mới được bón cho cây nhằm ngăn chặn mầm bệnh hình thành.

Tưới nước đúng cách

Trong cách chăm sóc cây sầu riêng con mới trồng, biện pháp tưới nước không thể bỏ qua. Cây mới trồng, bộ rễ cần thích nghi và chưa thể đâm sâu tìm kiếm nguồn nước, nhà vườn cần cung cấp nước tưới thường xuyên, luôn giữ đất trồng được ẩm. Không tưới quá nhiều vì cây không chịu được ngập úng.

Cắt tỉa cành, tạo tán

Muốn có được một bộ khung tán khỏe mạnh khi trưởng thành, kỹ thuật cắt tỉa cành, tạo khung tán trong việc chăm sóc sầu riêng con mới trồng là việc nên làm. Khi cây đã ổn định, được khoảng năm thứ 2 – 3 cần tiến hành phương pháp cắt tỉa cho cây, khi cắt cần chú ý như sau:

✅ Mục tiêu là định hình cho cây bộ tán phát triển hài hòa, cân đối và phân bố đều các cành xung quanh thân chính. Trong quá trình tạo tán, cần loại bỏ những cành sinh trưởng kém, cành bị sâu bệnh hoặc các cành mọc lệch, chồng chéo nhau làm rối tán.

✅ Ưu tiên giữ lại những cành khỏe, phát triển ổn định và có tiềm năng mang trái tốt trong tương lai.

✅ Khi tỉa, nên sắp xếp các cành chính sao cho khoảng cách giữa chúng hợp lý, đảm bảo ánh sáng có thể xuyên qua tán và chiếu xuống phần gốc cây, giúp hạn chế sâu bệnh và tăng hiệu quả quang hợp.

✅ Nếu cây phát triển chiều cao quá nhanh, cần bấm ngọn hoặc cắt hãm đọt để kiểm soát chiều cao ở mức khoảng 5 – 6m. Điều này không chỉ giúp cây tập trung nuôi tán mà còn tạo thuận lợi cho việc chăm sóc và thu hoạch sau này.

Phòng trừ sâu bệnh

✅ Ngoài các cách chăm sầu riêng mới trồng vừa kể ở các phần trên, việc phòng trừ sâu bệnh cũng là biện pháp quan trọng, không thể bỏ qua nếu muốn cây phát triển khỏe mạnh. Giai đoạn cây còn non, lại còn đang phải thích nghi với môi trường mới cây rất dễ mắc sâu bệnh. Nếu không được phòng trừ kịp thời, bệnh sẽ ngày càng trở nên khó điều trị và xâm nhập rất nặng vào cây, nặng có thể khiến cây bị chết.

✅ Cây thường bị một số sâu bệnh tấn công như: Sâu đục thân, bệnh cháy lá, bệnh đốm lá, thối rễ, thán thư,… Để phòng những loại bệnh này, bà con cần tưới bón phù hợp, không tưới quá nhiều; vệ sinh vườn và xung quanh gốc cây; áp dụng phun phòng thuốc sinh học như Phy FusaCo giúp điều trị nấm và Mebe Pa giúp diệt trừ sâu, côn trùng.

Trên đây là là toàn bộ hướng dẫn chi tiết về cách chăm sóc sầu riêng mới trồng trong giai đoạn quan trọng nhất của cây. Khi nắm vững đặc điểm sinh lý, hiểu rõ nhu cầu về nước, dinh dưỡng và kỹ thuật tạo tán ngay từ đầu, giúp cây bén rễ nhanh, ra cơi đọt khỏe và phát triển ổn định trong những năm tiếp theo. Hy vọng, nội dung trong bài viết trên từ AQ Bice sẽ giúp bà con áp dụng hiệu quả vào thực tế, xây dựng vườn sầu riêng sinh trưởng bền vững và đạt năng suất cao lâu dài.