Bệnh vàng lá thối rễ cây cam: Nguyên nhân và cách phòng trị

Bệnh vàng lá thối rễ cây cam là một trong những bệnh hại nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh trưởng và năng suất vườn cam. Khi cây nhiễm bệnh, lá chuyển vàng, rụng sớm, bộ rễ bị thối làm cây suy kiệt nhanh, dễ chết nếu không được xử lý kịp thời. Bài viết dưới đây, AQ Bice sẽ giúp nhà vườn nhận biết sớm nguyên nhân và dấu hiệu bệnh từ đó chủ động áp dụng biện pháp phòng trừ hiệu quả, hạn chế thiệt hại và kéo dài tuổi thọ cây cam.

Tìm hiểu về bệnh vàng lá thối rễ cây cam

Bệnh vàng lá thối rễ cây cam là bệnh khá khó phòng trị hay phục hồi bệnh nhanh. Vì bệnh này liên quan trực tiếp tới bộ rễ, đặc biệt là các rễ tơ, bị tấn công gây hư hỏng khiến cây khó hấp thụ dinh dưỡng, lá cây nhỏ đi và mất dần màu xanh. Hậu quả khiến cây ngày càng lụi tàn, kém sinh trưởng, năng suất sụt giảm, chất lượng quả không đạt yêu cầu, nặng hơn là chết toàn bộ vườn cây.

Nhiều bà con thắc mắc, Vậy cây cam bị vàng lá là bệnh gì? Có khác so với bệnh vàng lá thối rễ không? Câu trả lời là có khác nhau, vì khi cây cam nếu chỉ vàng lá không chưa chắc có thêm thối rễ. Cây cam bị vàng lá sẽ do nhiều nguyên nhân khác nhau ảnh hưởng, còn bệnh vàng lá thối rễ sẽ bị tác động từ trong lòng đất do nấm, tuyến, dinh dưỡng hoặc úng nước, ảnh hưởng trực tiếp vào bộ rễ và khiến cây vàng lá.

Nguyên nhân gây ra bệnh vàng lá thối rễ cây cam

Bệnh vàng lá thối rễ cây cam chủ yếu xuất phát từ điều kiện canh tác không phù hợp như thiếu dinh dưỡng, tuyến trùng và nấm bệnh gây hại trong đất hoặc đất bị ngập úng do mưa lớn, tưới quá nhiều. Những yếu tố này làm rễ cam suy yếu, thối hỏng và dẫn đến hiện tượng vàng lá, cây sinh trưởng kém.

Bệnh thối rễ vàng lá cây cam do thiếu dinh dưỡng

Để sinh trưởng và phát triển tốt, cây cam cần được bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng đa, trung và vi lượng. Vì vậy, trong trường hợp bổ sung thiếu chất dinh dưỡng, cây dễ rơi vào tình trạng bị vàng lá thối rễ.

Các dưỡng chất cây thiếu thường là photpho, kali, nito, sắt, kẽm, magie, mangan,…Khi cây cam bị vàng lá thối rễ, lá cây thường teo nhỏ, biến dạng hoặc rụng nhiều.

Bệnh thối rễ vàng lá cây cam do tuyến trùng

Ngoài ra, còn một nguyên nhân nữa dẫn đến cây cam bị thối rễ vàng lá, đó là do tuyến trùng. Tuyến trùng xâm nhập và gây hại trong rễ cây, tạo thành những vết thương hở, mở đường và cho nấm bệnh xâm hại gây bệnh vàng lá thối rễ. Ngoài ra, việc tuyến trùng xâm nhập cũng làm tắc mạch dẫn của cây, khiến cây không thể hấp thụ chất dinh dưỡng và nước, từ đó dẫn đến tình trạng vàng lá héo úa.

Khi bị tuyến trùng gây hại, cây cam thường bị vàng cả lá già và lá bánh tẻ. Vị trí lá bị vàng thường phụ thuộc vào vị trí tuyến trùng cắn phá rễ. Tuyến trùng cắn ở hướng nào thì lá sẽ vàng ở nhánh theo hướng đó.

Bệnh vàng lá thối rễ cam quýt do nấm bệnh xâm nhập

Cây bị nhiễm bệnh vàng lá thối rễ có thể do nhiều loại nấm trong đất xâm nhập, phổ biến nhất gồm Fusarium solani, Phytophthora spp., Pythium và Rhizoctonia. Các loại nấm này tấn công trực tiếp vào bộ rễ, gây thối rễ non và rễ chính, làm khả năng hút nước và dinh dưỡng của cây bị suy giảm nghiêm trọng. Khi rễ bị hư hại, cây cam quýt sẽ xuất hiện triệu chứng vàng lá, sinh trưởng chậm, lá rụng dần và nếu không xử lý kịp thời, cây có thể suy kiệt hoặc chết.

Bệnh vàng lá thối rễ trên cam sành do ngập úng, mưa nhiều

Ngoài các lý do trên, vàng lá thối rễ có thể do bộ rễ đã bị ngập úng lâu ngày do mưa kéo dài, đất khó thoát nước. Thường phát sinh mạnh vào mùa mưa, đặc biệt ở những vùng trũng thấp, thoát nước kém. Khi mưa nhiều hoặc đất bị ngập úng kéo dài, rễ non của cây cam bị ngâm nước dẫn đến hư thối, suy yếu khả năng hút nước và dinh dưỡng.

Triệu chứng nhận biết bệnh vàng lá thối rễ cây cam

Bệnh vàng lá thối rễ cây cam có những biểu hiện khá rõ rệt trên rễ và trên lá:

➡️ Trên lá: Khi bị nhiễm nhẹ, chỉ có một số cành bị vàng rụng lá, về kích thước lá vẫn bình thường, phần gân và phiến lá có dấu hiệu chuyển vàng. Nếu bị nhiễm nặng, lá sẽ có kích thước nhỏ hơn bình thường, gân lá chuyển sang vàng trắng, phiến lá màu vàng và bị rụng bắt đầu từ những lá già, rồi đến những lá còn lại trên cây.

➡️ Trên rễ: Rễ thối tụt ra khỏi phần gỗ, có màu nâu. Rễ bị thối ảnh hưởng đến khả năng hút chất dinh dưỡng của cây. Nhánh cây bị bệnh ở hướng nào thì rễ thường thối ở hướng đó. Nếu trên rễ nổi những cục u sần có thể là do tuyến trùng xâm nhập và gây bệnh cho cây.

➡️ Trên quả: Màu sắc của quả trên cây bị nhiễm bệnh thường nhạt nhòa, không tươi mọng. Kích thước quả nhỏ hơn, bổ ra ruột xốp, ít nước, không thơm mấy và vị nhạt.

Tác hại bệnh vàng lá thối rễ cây cam gây ra

Bệnh thối rễ vàng lá cây cam gây ra nhiều tác hại cho nhà vườn. Những tác hại rõ rệt có thể kể đến như sau:

• Lá vàng và rụng, cây suy yếu nhanh vì không còn đủ chất dinh dưỡng để giữ lá trên cây.
• Tùy theo mức độ tổn thương của bộ rễ mà lá cây sẽ vàng hoặc héo tạm thời.
• Cây suy kiệt nhanh, dẫn đến chết.
• Chất lượng quả bị ảnh hưởng, không còn tươi mọng, hương kém, vị nhạt, ruột quả xốp…

Cách trị bệnh vàng lá thối rễ cây cam 

Khi phát hiện có những dấu hiệu của bệnh vàng lá thối rễ cây cam, ngay lập tức bà con cần cần xử lý kịp thời và đúng cách để hạn chế cây suy kiệt và chết dần.

➡️ Xới nhẹ đất quanh gốc tại khu vực rễ bị thối, cắt bỏ hoàn toàn các rễ hư, rễ thối để ngăn bệnh lây lan, sau đó dùng đất sạch, tơi xốp lấp lại quanh gốc.

➡️ Tạo tán, cắt tỉa cây bằng cách loại bỏ các cành, lá đã bị nhiễm bệnh, giúp cây thông thoáng và hạn chế nguồn nấm gây hại phát triển.

➡️ Sử dụng thuốc đặc trị an toàn để xử lý nấm bệnh hay tuyến trùng gây vàng lá thối rễ, phun hoặc tưới theo đúng liều lượng khuyến cáo.

➡️ Cải thiện khả năng thoát nước của vườn, khơi thông mương rãnh, tránh để đất bị ngập úng kéo dài vì đây là nguyên nhân chính làm rễ cam bị hư thối.

➡️ Bón phân hữu cơ hoai mục nhằm cải tạo đất, tăng cường hệ vi sinh có lợi, giúp cây cam phục hồi nhanh và hạn chế bệnh tái phát.

Cách phòng trị bệnh vàng lá thối rễ cây cam hiệu quả

Bệnh vàng lá thối rễ cây cam gây ra nhiều tác hại trên loại cây trồng này. Để phòng trị kịp thời bệnh thối rễ vàng lá ở cây cam, bà con nhà vườn có thể áp dụng các phương pháp sau:

✅ Trồng cao: Đào hố và bón phân, sau đó lấp đất trồng cây. Đảm bảo gốc cây khi trưởng thành cao hơn mặt vườn để tránh tình trạng ứ đọng nước gây thối rễ.

✅ Chế độ nước: có hệ thống tưới tiêu để cung cấp đủ nước. Lưu ý không nên tưới nước vào gốc cây, chỉ nên tưới quanh tán cây. Đắp cao gốc cây để đảm bảo khô ráo. Vào mùa mưa cần thoát nước tốt, không để ngập ứ, chảy tràn từ vườn sang vườn. Vào mùa khô, cần cung cấp đủ nước cho cây để tránh tình trạng khô héo, nứt nẻ, tránh tuyến trùng xâm nhập hại rễ.

✅ Ánh sáng: nên tỉa cành lá thường xuyên để tạo sự thông thoáng cho vườn cây. Dọn sạch phần gốc cây, không để cỏ dại, rơm rác ứ đọng trong mùa mưa

✅ Dinh dưỡng: bổ sung đầy đủ phân hữu cơ cho cây để cây sinh trưởng và phát triển tốt, hạn chế khả năng phá hại của nấm bệnh. Bổ sung phân NPK, tránh để dư thừa đạm để cây phát triển.

Điều trị bệnh vàng lá thối rễ cây cam bằng thuốc hóa học

Với việc điều trị bệnh vàng lá thối rễ cây cam bằng thuốc hóa học chỉ nên tiến hành khi tình trạng bệnh trở nên khó kiểm soát, bệnh nhiễm nặng, bộ rễ đang dần bị phá hủy. Khi dùng thuốc hóa học, các thành phần sẽ hoạt động rất mạnh nhằm tiêu diệt nhanh mầm bệnh gây hại lên cây, giúp mau chóng khỏi bệnh.

🚨  Cảnh báo: Cần chú ý liều lượng, sử dụng đúng mục đích, không lạm dụng quá mức. Vì thuốc hóa học chứa các thành phần có thể gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến hệ sinh thái, tồn đọng chất hóa học rất độc gây hại đến sức khỏe con người.

Để giảm thiểu tình trạng này, nhiều gia đình hiện nay đã và đang dần thay thế thuốc hóa học bằng các loại thuốc an toàn hơn như các chế phẩm sinh học, dung dịch tự sản xuất từ các nguyên liệu thiên nhiên, kết hợp với các biện pháp canh tác để gia tăng hiệu quả phòng trừ.

Phòng trị bệnh vàng lá thối rễ cây cam bằng thuốc sinh học

Bên cạnh những biện pháp canh tác chăm sóc phòng trừ ở các phần phía trên, bà con nên áp dụng thêm các loại chế phẩm sinh học. Vừa giúp tiêu diệt tốt mầm bệnh chính vừa hỗ trợ cây trở nên khỏe mạnh nhờ các vi sinh có lợi trong thuốc giúp tăng sức đề kháng, nâng cao hiệu quả phòng bệnh. AQ xin giới thiệu đến quý bà con hai sản phẩm sinh học điển hình gồm: Chuyên trị tiêu diệt tuyến trùng Padave Cha và điều trị nấm gây bệnh Phy FusaCo.

Trừ bệnh vàng lá thối rễ trên cây cam do tuyến trùng bằng thuốc Padave Cha

✅ Nếu cây cam bị vàng lá thối rễ do tuyến trùng, thuốc sinh học phù hợp để tiêu diệt bệnh phải kể đến Padave Cha. Thuốc chứa dạng nấm đối kháng Paecilomyces lilacinus mật độ cao, kết hợp cùng nhiều chủng vi sinh vật có lợi như Verticillium spp, Trichoderma spp, Chaetomium spp, Bacillus subtilis….

✅ Thuốc có khả năng tiêu diệt cả tuyến trùng nội sinh và ngoại sinh trong đất, đồng thời ức chế sự phát triển và tái bùng phát của chúng. Bên cạnh tác dụng diệt tuyến trùng, Padave Cha còn kích thích cam ra rễ mới, bảo vệ bộ rễ, cải thiện pH đất và cân bằng hệ vi sinh vật có lợi, giúp cây phục hồi nhanh, sinh trưởng ổn định và bền vững. Sản phẩm an toàn, không gây độc hại, phù hợp sử dụng cả trong điều trị khi cây đã bị vàng lá thối rễ và phòng ngừa lâu dài cho vườn cam.

✅ Cách dùng: Để trị tuyến trùng dùng 1kg thuốc vào với 400 lít nước, phun định kỳ từ 2 – 3 lần vào trực tiếp dưới vùng gốc và xung quanh tán cây. Còn để phun phòng, hòa 1kg thuốc vào 800 lít nước, định kỳ 3 lần/năm.

Điều trị vàng lá thối rễ cam do nấm bệnh bằng thuốc Phy FusaCo

✅ Với nguyên nhân gây bệnh vàng lá thối rễ cây cam là do nấm bệnh gây ra, thuốc Phy FusaCo là giải pháp sinh học an toàn, hiệu quả cao, phù hợp cho canh tác bền vững. Thuốc chứa nấm đối kháng Chaetomium spp. với mật độ cao, có khả năng ức chế mạnh các nhóm nấm gây hại nguy hiểm trong đất như Fusarium, Phytophthora, Pythium, Rhizoctonia – những tác nhân chính gây vàng lá, thối rễ trên cây cam.

✅ Khi sử dụng đúng cách, Phy FusaCo không chỉ giúp hạn chế sự xâm nhập và lây lan của nấm bệnh mà còn kích hoạt cơ chế đề kháng tự nhiên của cây, hỗ trợ phục hồi bộ rễ, cải thiện sinh trưởng và nâng cao năng suất. Đồng thời, sản phẩm an toàn cho người sử dụng, thân thiện với môi trường và góp phần nâng cao chất lượng trái cam trong quá trình sản xuất lâu dài.

✅ Cách dùng: Để phun trị, bà con hòa 250ml thuốc vào 400 – 600 lít nước, phun cách từ 5 – 7 ngày/lần. Để phun phòng, bà con hòa 250ml thuốc vào lượng nước nhiều hơn từ 800 – 1000 lít, phun cách từ 15 – 30 ngày/lần.

Trên đây là toàn bộ nội dụng mà Sinh học AQ đã tổng hợp để giúp bà con hiểu rõ hơn về bệnh vàng lá thối rễ cây cam nguyên nhân do đâu, triệu chứng, tác hại và biết cách áp dụng các biện pháp phòng trừ phù hợp. Hãy lên kế hoạch phòng trừ rõ ràng, áp dụng đầy đủ các biện pháp để ngăn ngừa bệnh hiệu quả, giúp cây cam khỏe mạnh và đạt năng suất tốt.