Bệnh đốm mắt cua trên cây chè do đâu và Thuốc phòng trừ

Bệnh đốm mắt cua trên cây chè là nỗi lo thường trực của bà con vùng đồi, bởi nó âm thầm làm lá chè khô cháy, rụng trơ cành và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cũng như sản lượng búp thu hoạch. Nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời, nấm bệnh sẽ lây lan cực nhanh theo chiều gió và nguồn nước. Để giúp bà con bảo vệ đồi chè xanh mướt và yên tâm canh tác, Sinh Học AQ xin chia sẻ những kinh nghiệm thực tế về cách nhận biết và quy trình xử lý bệnh triệt để ngay trong bài viết dưới đây, kính mời quý bà con cùng đón đọc nhé.

Tìm hiểu về bệnh đốm mắt cua trên cây chè

Với giá trị xuất khẩu cao và thị trường tiêu thụ ổn định, cây chè mang lại nguồn thu nhập bền vững, giúp nhiều hộ gia đình vươn lên thoát nghèo và cải thiện đời sống. Tuy nhiên, hành trình để thu hái được những búp chè xanh non, đạt chuẩn chất lượng chưa bao giờ là dễ dàng, bởi bà con luôn phải đối mặt với những thách thức từ thời tiết và dịch hại.

Trong số các loại bệnh hại thường gặp, bệnh đốm mắt cua trên cây chè (hay còn gọi là bệnh đốm nâu) là một đối tượng “đeo bám” dai dẳng và gây đau đầu nhất cho các chủ vườn. Đây là bệnh do nấm gây ra, thường xuất hiện và phá hoại âm thầm trên các lá già, lá bánh tẻ. Dù không gây chết cây tức thì như bệnh thối rễ, nhưng bệnh đốm mắt cua lại trực tiếp phá hủy bộ lá của cây, khiến nương chè trở nên xơ xác, cây suy kiệt dần và năng suất búp sụt giảm nghiêm trọng nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời.

Nguyên nhân và điều kiện phát sinh bệnh đốm mắt cua trên cây chè

Bệnh đốm mắt cua (hay còn gọi là bệnh đốm nâu) do nấm Colletotrichum camelliae hoặc Cercospora theae gây ra. Bào tử của loại nấm này luôn tồn tại trong đất, trong tàn dư lá bệnh rụng xuống từ vụ trước và chực chờ cơ hội để bùng phát.

Thông thường, nấm bệnh không tự nhiên tấn công được những cây chè khỏe mạnh. Chúng thường xâm nhập mạnh nhất vào các nương chè già cỗi, đất đai bạc màu thiếu dinh dưỡng (đặc biệt là thiếu Kali và Lân) hoặc những nương chè quá rậm rạp, ẩm ướt do thiếu ánh sáng.

Khi gặp điều kiện thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều xen kẽ nắng gắt (nhất là vào các tháng mùa mưa từ tháng 7 đến tháng 9), bào tử nấm sẽ nảy mầm và lây lan chóng mặt. Việc bón quá nhiều phân Đạm (Urê) khiến lá chè mỏng, mềm cũng là điều kiện lý tưởng để nấm bệnh tấn công.

Dấu hiệu nhận biết bệnh đốm mắt cua trên cây chè

Bệnh chủ yếu gây hại trên các lá già và lá bánh tẻ (lá trưởng thành), ít khi tấn công búp non. Bà con có thể nhận diện cây chè bị bệnh đốm mắt cua qua các giai đoạn sau:

• Giai đoạn đầu: Trên mặt lá xuất hiện những chấm nhỏ hình tròn hoặc hình bầu dục, màu nâu sẫm hoặc nâu đen.
• Giai đoạn phát triển: Vết bệnh lớn dần lên, đường kính khoảng 2-5mm. Trung tâm vết bệnh chuyển sang màu xám trắng hoặc xám tro, xung quanh có viền màu nâu đậm hoặc nâu đỏ nổi gờ lên. Nhìn tổng thể vết bệnh rất giống hình con mắt của con cua (nên gọi là đốm mắt cua).
• Giai đoạn nặng: Trên vết bệnh cũ xuất hiện các chấm đen nhỏ li ti (đó là ổ bào tử nấm). Nhiều vết bệnh liên kết lại với nhau làm lá bị cháy khô từng mảng, nhăn nheo và rụng sớm. Cành chè trơ trụi, khả năng quang hợp kém dẫn đến búp ra nhỏ, cây còi cọc.

Hậu quả mà bệnh đốm mắt cua trên cây chè gây ra 

Nhiều bà con thường chủ quan vì thấy bệnh chỉ xuất hiện ở lá già, không ăn vào búp non. Tuy nhiên, nếu để bệnh đốm mắt cua trên cây chè bùng phát diện rộng, hậu quả để lại là rất nặng nề:

• Rụng lá hàng loạt (Trơ cành): Đây là tác hại nghiêm trọng nhất, bởi khi lá bị nấm ăn cháy khô và rụng sớm, cây chè sẽ mất khả năng tổng hợp dinh dưỡng, chỉ còn trơ lại cành khẳng khiu.
• Sụt giảm năng suất búp: Cây chè bị bệnh thường suy yếu, còi cọc, dẫn đến khả năng bật búp kém. Búp chè ra nhỏ, ngắn, bị mù xòe (không xòe lá) và mật độ búp thưa thớt, khiến sản lượng thu hoạch giảm sút rõ rệt (có thể giảm tới 30-50%).
• Ảnh hưởng chất lượng và tuổi thọ cây: Chè bị bệnh thường có vị nhạt, kém thơm ngon. Về lâu dài, nấm bệnh làm cây kiệt sức, suy giảm tuổi thọ kinh tế của nương chè, khiến bà con phải tốn kém chi phí để phục hồi hoặc trồng mới lại.

Biện pháp canh tác phòng ngừa bệnh đốm mắt cua trên cây chè

Để bảo vệ năng suất và chất lượng chè, bà con cần kết hợp linh hoạt giữa biện pháp canh tác và sử dụng thuốc đặc trị đúng thời điểm.

▶️ Thường xuyên làm cỏ, tỉa bớt cành già, cành sâu bệnh và cành mọc sát mặt đất để tạo độ thông thoáng cho nương chè. Thu gom lá bệnh đem tiêu hủy hoặc chôn lấp kỹ, tránh để bào tử nấm phát tán.

▶️ Sau các đợt đốn tỉa hoặc khi thấy lá bệnh rụng nhiều, bà con nên thu gom và đem ra khỏi nương chè để chôn lấp hoặc đốt, tuyệt đối không tủ lá bệnh vào gốc cây.

▶️ Khi bón phân, bà con tránh bón thừa phân đạm, bởi sẽ làm lá chè mỏng, mềm, rủ xuống và tích nước, nấm dễ phát sinh hơn. Bà con cần chú trọng bón đủ Kali để giúp lá chè dày, cứng cáp, tăng sức đề kháng chống lại nấm bệnh.

▶️ Tăng cường bón phân chuồng hoai mục hoặc phân hữu cơ vi sinh để cải tạo đất, giúp bộ rễ khỏe mạnh, hút dinh dưỡng tốt hơn.

▶️ Cần trồng chè với mật độ hợp lý, không trồng quá dày bởi sẽ khiến tán lá giao nhau rậm rạp, thiếu ánh sáng, độ ẩm không khí tăng cao làm nấm bệnh lây lan cực nhanh.

▶️ Đối với những nương chè già cỗi, bị bệnh nặng dai dẳng, bà con nên mạnh dạn đốn đau hoặc đốn trẻ lại để loại bỏ toàn bộ cành lá nhiễm bệnh, kích thích cây ra bộ tán mới khỏe mạnh hơn.

▶️ Đối với những nương chè già cỗi, bị bệnh nặng dai dẳng, bà con nên mạnh dạn đốn đau hoặc đốn trẻ lại để loại bỏ toàn bộ cành lá nhiễm bệnh, kích thích cây ra bộ tán mới khỏe mạnh hơn.

▶️ Bệnh đốm mắt cua phát triển mạnh trong điều kiện ẩm ướt. Vì vậy, nương chè cần có hệ thống rãnh thoát nước tốt, không để nước đọng vũng sau mưa, giúp đất luôn khô ráo và thoáng khí.

💡 Mẹo: Vào mùa đông hoặc sau khi đốn đau, bà con nên dùng vôi bột hòa nước quét lên gốc chè. Việc này giúp sát khuẩn, tẩy rửa rong rêu và tiêu diệt các ổ nấm nằm ẩn nấp trong kẽ nứt thân cây cực kỳ hiệu quả.

Phy FusaCo giúp xử lý, đặc trị hiệu quả bệnh đốm mắt cua trên cây chè

Thấu hiểu nỗi lo của bà con về việc lạm dụng thuốc hóa học gây dư lượng trên búp chè, đội ngũ kỹ sư tại Trung Tâm Sản Phẩm Sinh Học AQ đã nghiên cứu và ứng dụng thành công chế phẩm sinh học thế hệ mới Phy FusaCo. Sản phẩm đang được rất nhiều bà con tin dùng nhờ có hiệu quả vượt trội trong việc trị đốm mắt cua trên cây chè.

Thành phần của thuốc Phy FusaCo giúp trị đốm mắt cua trên cây chè

✅ Chaetomium spp: 1 x 10^6 CFU/ml

✅ Dung môi (nước cất) vừa đủ

✅ pHH2O: 5; Tỷ trọng: 1,14

Công dụng của Phy FusaCo giúp xử lý cây chè bị bệnh đốm mắt cua

✅ Thuốc giúp phòng trừ hiệu quả nấm bệnh Colletotrichum camelliae gây ra đốm mắt cua trên cây chè. Sản phẩm giúp làm khô vết bệnh nhanh chóng, ngăn chặn tình trạng chảy nhựa hoặc lây lan sang các lá lành lặn khác, giúp bà con chặn đứng dịch bệnh ngay từ khi mới chớm.

✅ Phy FusaCo tiêu diệt triệt để nguồn bệnh đang tồn tại trên lá và cả những bào tử nấm đang ẩn nấp trong đất hoặc tàn dư thực vật dưới gốc chè.

✅ Phy FusaCo có nguồn gốc từ sinh học, không gây nóng búp, không làm cháy lá non như các loại thuốc hóa học có liều lượng cao. Đặc biệt, sản phẩm không để lại dư lượng độc hại, giúp bà con thu hoạch búp chè đạt chuẩn an toàn.

Hướng dẫn sử dụng thuốc Phy FusaCo để phòng/trị cây chè bị bệnh đốm mắt cua

✅ Khi vườn chè đã bị nấm bệnh tấn công thì bà con sử dụng 250ml Phy FusaCo pha với 400 lít nước sạch, thực hiện phun kỹ qua lá, cành cây, thân và khu vực dưới gốc, mỗi lần phun cách nhau từ 5-7 ngày/lần.

✅ Để phòng bệnh thì bà con sử dụng 250ml Phy FusaCo pha với 600 lít nước sạch, thực hiện phun tưới định kỳ 15-30 ngày/lần.

Khép lại bài viết, Sinh Học AQ hy vọng rằng với những chia sẻ bên trên đã giúp quý bà con hiểu rõ hơn về các nguyên nhân cũng như dấu hiệu nhận biết bệnh đốm mắt cua trên cây chè. Nếu phát hiện sớm và có hướng xử lý triệt để thì sẽ giảm thiểu được chi phí chăm sóc cũng như tăng được lợi nhuận cho bà con nông dân. Nếu bà con còn bất kỳ những thắc mắc nào về các loại bệnh hại trên cây chè hay sản phẩm sinh học Phy FusaCo thì hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn hoàn toàn miễn phí nhé.